<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X64n1263">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1263 禪林寶訓合註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1263 禪林寶訓合註</title>
			<author>淸 張文嘉較定　張文憲參閱</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">64</idno>.<idno type="no">1263</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-18 10:56:49 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">禪林寶訓合註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00589">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName>
				<mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>澗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00889">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00889</charName>
				<mapping cb:dec="983929" type="PUA">U+F0379</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3ED4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*垂]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01321">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01321</charName>
				<mapping cb:dec="984361" type="PUA">U+F0529</mapping>
			<mapping type="unicode">U+478B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嚫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[貝*親]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName>
				<mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04569">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04569</charName>
				<mapping cb:dec="987609" type="PUA">U+F11D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23D60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04622">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04622</charName>
				<mapping cb:dec="987662" type="PUA">U+F120E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2B46E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(厂@墨)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05315">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05315</charName>
				<mapping cb:dec="988355" type="PUA">U+F14C3</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3E11</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[爂-火+焚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05903">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName>
				<mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寢-(宋-木)+穴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15210">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName>
				<mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懨-猒+火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15334">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15334</charName>
				<mapping cb:dec="998374" type="PUA">U+F3BE6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20DE3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[呺-ㄎ+虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16085">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16085</charName>
				<mapping cb:dec="999125" type="PUA">U+F3ED5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29A9D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[骨*(卄/(歹*巳)/土)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16517">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16517</charName>
				<mapping cb:dec="999557" type="PUA">U+F4085</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+44E8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[葷-車+(卸-ㄗ)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T11:40:56">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0468a" n="0468a"/>
<lb ed="X" n="0468a01"/>
<lb ed="X" n="0468a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1263-A 禪林寶訓序</cb:mulu><head>No. 1263-A
<lb ed="X" n="0468a03"/><lb ed="R113" n="0308a01"/> <anchor xml:id="nkr_note_orig_0468001" n="0468001"/>禪林寶訓序</head>
<lb ed="X" n="0468a04"/>
<lb ed="X" n="0468a05"/><lb ed="R113" n="0308a02"/><p xml:id="pX64p0468a0501">此書盛行於江北。大著於吳中。而閩粵師僧。十有八
<lb ed="X" n="0468a06"/><lb ed="R113" n="0308a03"/>九。莫之見聞。欲其禪林之振法道之隆。詎可得乎。余
<lb ed="X" n="0468a07"/><lb ed="R113" n="0308a04"/>昔行脚雲棲。目之如獲至寶。懷之有年。雖不能力行。
<lb ed="X" n="0468a08"/><lb ed="R113" n="0308a05"/>抑亦不敢須臾忽也。然是集。始自明敎老人。終于懶
<lb ed="X" n="0468a09"/><lb ed="R113" n="0308a06"/>菴大師。於中三百篇。皆從諸老苦心中流出。而其語
<lb ed="X" n="0468a10"/><lb ed="R113" n="0308a07"/>言光明正大。直截簡切。眞爲萬世師法。然則會易而
<lb ed="X" n="0468a11"/><lb ed="R113" n="0308a08"/>行之。誠難也。貴乎剪華取實。急救像季之流幣。摧邪
<lb ed="X" n="0468a12"/><lb ed="R113" n="0308a09"/>扶正。恢復上古之眞宗。澆漓之風旣息。渾樸之道<anchor xml:id="nkr_note_add_0468a1201" n="0468a1201"/><anchor xml:id="beg0468a1201" n="0468a1201"/>已<anchor xml:id="end0468a1201"/>
<lb ed="X" n="0468a13"/><lb ed="R113" n="0308a10"/>全。而口耳傳流之弊。悖逆無根之說。曷繇而興。故余
<lb ed="X" n="0468a14"/><lb ed="R113" n="0308a11"/>每欲刊行與衆共之。所愧囊空。弗克其事。用是鳩諸
<lb ed="X" n="0468a15"/><lb ed="R113" n="0308a12"/>同志。剞劂流通。大有補于閩<g ref="#CB15470">粤</g>。倘遇血氣衲僧磕著
<lb ed="X" n="0468a16"/><lb ed="R113" n="0308a13"/>一言半句。將來蓋天蓋地。奚愁乎禪林之不振法道
<lb ed="X" n="0468a17"/><lb ed="R113" n="0308a14"/>之不隆。非惟予之願<anchor xml:id="nkr_note_add_0468a1701" n="0468a1701"/><anchor xml:id="beg0468a1701" n="0468a1701"/>已<anchor xml:id="end0468a1701"/>足。亦不辜從上諸老口門放
<lb ed="X" n="0468a18"/><lb ed="R113" n="0308a15"/>大寶光炤耀天下。古今禪林之本懷也。</p>
<lb ed="X" n="0468a19"/><lb ed="R113" n="0308a16"/><p xml:id="pX64p0468a1901">崇禎甲申春　七十三衲如祐稽首拜錄</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0468a20"/>
<lb ed="X" n="0468a21"/>
<lb ed="X" n="0468a22"/>
<lb ed="X" n="0468a23"/>
<lb ed="X" n="0468a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0468b" n="0468b"/>
<lb ed="X" n="0468b01"/>
<lb ed="X" n="0468b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1263-B 禪林寶訓合註序</cb:mulu><head>No. 1263-B
<lb ed="X" n="0468b03"/><lb ed="R113" n="0308b01"/> 禪林寶訓合註序</head>
<lb ed="X" n="0468b04"/>
<lb ed="X" n="0468b05"/><lb ed="R113" n="0308b02"/><p xml:id="pX64p0468b0501">寶訓其來久矣。而合註者何。邇見禪風盛希。法化流
<lb ed="X" n="0468b06"/><lb ed="R113" n="0308b03"/>行。邪解蔓延。正因淪溺。山林乏主。城市多端。巧<g ref="#CB02439">佞</g>橫
<lb ed="X" n="0468b07"/><lb ed="R113" n="0308b04"/>生。荆榛肆出。間有貸招提而沽勢位。假賄賂而鬻名
<lb ed="X" n="0468b08"/><lb ed="R113" n="0308b05"/>稱。反<g ref="#CB15334">𠷣</g>坦直以世務不諳。廼逞偏私以傲遊無忌。如
<lb ed="X" n="0468b09"/><lb ed="R113" n="0308b06"/>斯敝習。後昆之典型安在。末季之砥柱奚歸。不至爲
<lb ed="X" n="0468b10"/><lb ed="R113" n="0308b07"/>明敎嵩圓通訥諸大尊宿所訶者鮮矣。況乎調御人
<lb ed="X" n="0468b11"/><lb ed="R113" n="0308b08"/>才。軌模先哲。德言亟立。義誨惟勤。尤慮病足醫門。鈍
<lb ed="X" n="0468b12"/><lb ed="R113" n="0308b09"/>多鞴所。若夫藏珠魚目。襲玉碔砆。寧禁瓦礫塞空。駑
<lb ed="X" n="0468b13"/><lb ed="R113" n="0308b10"/>駘載野者哉。然而片長寸技。雖錄上裁。詎知敗種焦
<lb ed="X" n="0468b14"/><lb ed="R113" n="0308b11"/>芽。亦克掄選。大抵邇志求合。狹道苟容。不思矩矱叢
<lb ed="X" n="0468b15"/><lb ed="R113" n="0308b12"/>林。匡扶佛祖。無怪其弁視乎寶訓也。淨慧居士。傍觀
<lb ed="X" n="0468b16"/><lb ed="R113" n="0308b13"/>有分。一日持是集到慧雲。謀之於余。此可爲今時濫
<lb ed="X" n="0468b17"/><lb ed="R113" n="0308b14"/>汙者鑑。卽付木上座一任諸方檢點。</p>
<lb ed="X" n="0468b18"/><lb ed="R113" n="0308b15"/><p xml:id="pX64p0468b1801">順治<anchor xml:id="nkr_note_add_0468b1801" n="0468b1801"/><anchor xml:id="beg0468b1801" n="0468b1801"/>己<anchor xml:id="end0468b1801"/>丑年除夕前三日武林慧雲禪寺住持釋行
<lb ed="X" n="0468b19"/><lb ed="R113" n="0308b16"/>盛譔</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0468b20"/>
<lb ed="X" n="0468b21"/>
<lb ed="X" n="0468b22"/>
<lb ed="X" n="0468b23"/>
<lb ed="X" n="0468b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0468c" n="0468c"/>
<lb ed="X" n="0468c01"/>
<lb ed="X" n="0468c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1263-C 禪林寶訓合註叙</cb:mulu><head>No. 1263-C
<lb ed="X" n="0468c03"/><lb ed="R113" n="0309a01"/> 禪林寶訓合註叙</head>
<lb ed="X" n="0468c04"/>
<lb ed="X" n="0468c05"/><lb ed="R113" n="0309a02"/><p xml:id="pX64p0468c0501">古德有云。出家乃大丈夫事。非將相之所能爲。夫功
<lb ed="X" n="0468c06"/><lb ed="R113" n="0309a03"/>業被乎羣生。勳名流乎奕世。至于將相。稱極盛矣。而
<lb ed="X" n="0468c07"/><lb ed="R113" n="0309a04"/>猶似不屑爲。則此所謂大丈夫者。豈非全乎道德之
<lb ed="X" n="0468c08"/><lb ed="R113" n="0309a05"/>風。遠去凡陋之迹。體高亮之弘姿。挺孤奇之雅操。上
<lb ed="X" n="0468c09"/><lb ed="R113" n="0309a06"/>足以合乎佛心。下足以拯乎含識。確然足爲人天師
<lb ed="X" n="0468c10"/><lb ed="R113" n="0309a07"/>表。照耀古今者乎。乃去聖逾遠。人心雕斵。主者俯仰
<lb ed="X" n="0468c11"/><lb ed="R113" n="0309a08"/>以取世資。學人隨波而溷保社。佛法下衰。漸有江河
<lb ed="X" n="0468c12"/><lb ed="R113" n="0309a09"/>之勢。此妙喜竹菴二大士。所以有寶訓之作也。夫二
<lb ed="X" n="0468c13"/><lb ed="R113" n="0309a10"/>師當程朱倡明儒學之日。方容矩步。所談者正心誠
<lb ed="X" n="0468c14"/><lb ed="R113" n="0309a11"/>意。所辨者義利公私。其于釋氏。眞若宼讎然者。然今
<lb ed="X" n="0468c15"/><lb ed="R113" n="0309a12"/>觀所列。自明敎嵩而下諸大尊宿。見地超卓。踐履眞
<lb ed="X" n="0468c16"/><lb ed="R113" n="0309a13"/>實。非惟僅能固其籓籬而<anchor xml:id="nkr_note_add_0468c1601" n="0468c1601"/><anchor xml:id="beg0468c1601" n="0468c1601"/>已<anchor xml:id="end0468c1601"/>。而又能使勳業若富鄭
<lb ed="X" n="0468c17"/><lb ed="R113" n="0309a14"/>公<name role="" type="person">趙淸獻</name>。文名若<name role="" type="person">蘇子瞻</name><name role="" type="person">黃魯直</name>。道學若胡康侯張
<lb ed="X" n="0468c18"/><lb ed="R113" n="0309a15"/>子韶。其他名公鉅儒。無慮數十百家。莫不皈敬投誠。
<lb ed="X" n="0468c19"/><lb ed="R113" n="0309a16"/>入廛垂手。卽程子亦從而嘆曰。三代禮樂。盡于此矣。
<lb ed="X" n="0468c20"/><lb ed="R113" n="0309a17"/>朱子亦有言。願盻指心性。名言超有無。其意雖欲折
<lb ed="X" n="0468c21"/><lb ed="R113" n="0309a18"/>之。而卒無瑕隙可指者。則非特諸尊宿透悟之微。宗
<lb ed="X" n="0468c22"/><lb ed="R113" n="0309b01"/>風之盛。足以杜其口。卽其臨事施爲之際。崇道德。厲
<lb ed="X" n="0468c23"/><lb ed="R113" n="0309b02"/>廉隅。遠榮名。抑利養。光明正大。實有以大服其心也。
<lb ed="X" n="0468c24"/><lb ed="R113" n="0309b03"/>向使趨炎附勢。逐利鑽名。或貢高我慢。背蔑師友。破
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0469a" n="0469a"/>
<lb ed="X" n="0469a01"/><lb ed="R113" n="0309b04"/>碎大道。紊亂先規。問其名。則巍然知識之稱。而綜其
<lb ed="X" n="0469a02"/><lb ed="R113" n="0309b05"/>實。有出于庸俗之所羞爲者。亦何以紹隆佛種主持
<lb ed="X" n="0469a03"/><lb ed="R113" n="0309b06"/>正法。令世之賢人君子。無所議其後乎。卽世或爲所
<lb ed="X" n="0469a04"/><lb ed="R113" n="0309b07"/>蒙蔽。而淸夜思之。寧不內愧于心耶。故夫二師是編。
<lb ed="X" n="0469a05"/><lb ed="R113" n="0309b08"/>扶衰起敝。足與儒家近思錄諸篇相表裏。誠釋門之
<lb ed="X" n="0469a06"/><lb ed="R113" n="0309b09"/>龜鑑。而衲子之楷模也歟。顧其書雖行。頗患殘缺。乃
<lb ed="X" n="0469a07"/><lb ed="R113" n="0309b10"/>東吳善師補綴于前。而雲棲建師音義于後。可謂全
<lb ed="X" n="0469a08"/><lb ed="R113" n="0309b11"/>矣。然音義雖具。而獨本單行。飜閱不便。余故與弟程
<lb ed="X" n="0469a09"/><lb ed="R113" n="0309b12"/>叔。刪其繁蕪。增其未備。酌爲定本。各附註于本條之
<lb ed="X" n="0469a10"/><lb ed="R113" n="0309b13"/>下。以便觀覧。惟願有志于爲大丈夫者。自學地以至
<lb ed="X" n="0469a11"/><lb ed="R113" n="0309b14"/>于出世爲人。日手此一編。以作韋弦之佩可也。</p>
<lb ed="X" n="0469a12"/><lb ed="R113" n="0309b15"/><p xml:id="pX64p0469a1201">庚寅夏日武林淨慧居士張文嘉仲嘉甫述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0469a13"/>
<lb ed="X" n="0469a14"/>
<lb ed="X" n="0469a15"/>
<lb ed="X" n="0469a16"/>
<lb ed="X" n="0469a17"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1263-D 禪林寶訓序</cb:mulu><head>No. 1263-D
<lb ed="X" n="0469a18"/><lb ed="R113" n="0309b17"/> 禪林寶訓序</head>
<lb ed="X" n="0469a19"/>
<lb ed="X" n="0469a20"/><lb ed="R113" n="0309b18"/><p xml:id="pX64p0469a2001">寶訓者。昔妙喜竹菴。誅茅江西雲門時共集。予淳熈
<lb ed="X" n="0469a21"/><lb ed="R113" n="0310a01"/>間。遊雲居得之老僧祖安。惜其年深蠧損。首尾不完。
<lb ed="X" n="0469a22"/><lb ed="R113" n="0310a02"/>後來或見于語錄傳記中。積之十年。僅五十篇餘。仍
<lb ed="X" n="0469a23"/><lb ed="R113" n="0310a03"/>取黃龍下至佛照簡堂諸老遺語。節葺類三百篇。其
<lb ed="X" n="0469a24"/><lb ed="R113" n="0310a04"/>所得有先後。而不以古今爲詮次。大槩使學者削勢
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0469b" n="0469b"/>
<lb ed="X" n="0469b01"/><lb ed="R113" n="0310a05"/>利人我。趨道德仁義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0469b0101" n="0469b0101"/><anchor xml:id="beg0469b0101" n="0469b0101"/>已<anchor xml:id="end0469b0101"/>。其文理優游平易。無高誕
<lb ed="X" n="0469b02"/><lb ed="R113" n="0310a06"/>荒邈詭異之跡。實可以助入道之遠猷也。且將刊木
<lb ed="X" n="0469b03"/><lb ed="R113" n="0310a07"/>以廣流傳。必有同志之士。一見而心許者。予雖老死
<lb ed="X" n="0469b04"/><lb ed="R113" n="0310a08"/>丘壑。而志願足矣。東吳沙門淨善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0469001" n="0469001"/>書。</p>
<lb ed="X" n="0469b05"/><lb ed="R113" n="0310a09"/><cb:div type="note"><entry><form>妙喜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b0503" cb:place="inline">妙喜者。臨安府徑山宗杲大慧普覺禪師。
<lb ed="X" n="0469b06"/><lb ed="R113" n="0310a10"/>江東宣州寧國奚氏子。嗣佛果克勤禪師。南嶽下
<lb ed="X" n="0469b07"/><lb ed="R113" n="0310a11"/>十五世。十三入校。不樂世典。詣東山慧雲院惠濟
<lb ed="X" n="0469b08"/><lb ed="R113" n="0310a12"/>禪師。十七落髮披緇。後入雲居之西。古<name role="" type="person">雲門寺</name>之
<lb ed="X" n="0469b09"/><lb ed="R113" n="0310a13"/>舊基。誅茅結菴經二十年。辟地湖湘轉仰山。邂逅
<lb ed="X" n="0469b10"/><lb ed="R113" n="0310a14"/>竹菴珪禪師。相與著頌古百餘篇。此寶訓是其時
<lb ed="X" n="0469b11"/><lb ed="R113" n="0310a15"/>集也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b12"/><lb ed="R113" n="0310a16"/><entry><form>竹菴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b1203" cb:place="inline">溫州龍翔竹菴士珪禪師。成都府史氏子。
<lb ed="X" n="0469b13"/><lb ed="R113" n="0310a17"/>嗣佛眼淸遠禪師。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b14"/><lb ed="R113" n="0310a18"/><entry><form>誅茅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b1403" cb:place="inline">誅茅者。斬草也。謂誅斬茅草結菴隱居也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b15"/><lb ed="R113" n="0310b01"/><entry><form>淳熈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b1503" cb:place="inline">淳熈<name role="" type="person">宋孝宗</name>年號。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b16"/><lb ed="R113" n="0310b02"/><entry><form>祖菴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b1603" cb:place="inline">未詳氏族法嗣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b17"/><lb ed="R113" n="0310b03"/><entry><form>黃龍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b1703" cb:place="inline">隆興府。黃龍惠南禪師。信州張氏子。嗣石
<lb ed="X" n="0469b18"/><lb ed="R113" n="0310b04"/>霜楚圓。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b19"/><lb ed="R113" n="0310b05"/><entry><form>佛照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b1903" cb:place="inline">慶元府。卽明州育王寺。德光佛照拙菴禪
<lb ed="X" n="0469b20"/><lb ed="R113" n="0310b06"/>師。臨江郡彭氏子。嗣大慧宗杲禪師。南嶽下十六
<lb ed="X" n="0469b21"/><lb ed="R113" n="0310b07"/>世。依本郡東山華光寺吉禪師祝髮。後來孝宗淳
<lb ed="X" n="0469b22"/><lb ed="R113" n="0310b08"/>熈三年十一月。詔入選德殿談禪。淳熈五年賜佛
<lb ed="X" n="0469b23"/><lb ed="R113" n="0310b09"/>照號。達於天下。宗風大振也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469b24"/><lb ed="R113" n="0310b10"/><entry><form>簡堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469b2403" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">國淸寺</name>簡堂行機禪師。本郡楊氏子。
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0469c" n="0469c"/>
<lb ed="X" n="0469c01"/><lb ed="R113" n="0310b11"/>嗣護國景元禪師。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0469c02"/><lb ed="R113" n="0310b12"/><entry><form>東吳沙門淨善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469c0207" cb:place="inline">東吳蘇州郡名。沙門略梵謂也。
<lb ed="X" n="0469c03"/><lb ed="R113" n="0310b13"/>全謂沙迦門曩。此云勤息。謂勤行善法。自滅諸惡。
<lb ed="X" n="0469c04"/><lb ed="R113" n="0310b14"/>淨善乃序主諱。後學不可雙稱。當曰上淨下善也。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0469c05"/>
<lb ed="X" n="0469c06"/>
<lb ed="X" n="0469c07"/>
<lb ed="X" n="0469c08"/>
<lb ed="X" n="0469c09"/><cb:docNumber>No. 1263</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0469c10"/><lb ed="R113" n="0311a01"/><cb:div type="other"><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>禪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0469002" n="0469002"/>林寶訓合註卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0469c11"/>
<lb ed="X" n="0469c12"/><lb ed="R113" n="0311a02"/><byline cb:type="other">虎林淨慧居士張文嘉仲嘉父較定</byline>
<lb ed="X" n="0469c13"/><lb ed="R113" n="0311a03"/><p xml:id="pX64p0469c1301">明敎嵩和尙曰。尊莫尊乎道。美莫美乎德。道德之所
<lb ed="X" n="0469c14"/><lb ed="R113" n="0311a04"/>存。雖匹夫非窮也。道德之所不存。雖王天下非通也。
<lb ed="X" n="0469c15"/><lb ed="R113" n="0311a05"/>伯夷叔齊。昔之餓夫也。今以其人而比之。而人皆喜。
<lb ed="X" n="0469c16"/><lb ed="R113" n="0311a06"/>桀紂幽厲。昔之人主也。今以其人而比之。而人皆怒。
<lb ed="X" n="0469c17"/><lb ed="R113" n="0311a07"/>是故學者患道德之不充乎身。不患勢位之不在乎
<lb ed="X" n="0469c18"/><lb ed="R113" n="0311a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0469c1801" n="0469c1801"/><anchor xml:id="beg0469c1801" n="0469c1801"/>己<anchor xml:id="end0469c1801"/><note place="inline">鐔津集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0469c19"/><lb ed="R113" n="0311a09"/><cb:div type="note"><entry><form>明敎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0469c1903" cb:place="inline">杭州佛日明敎<name role="" type="person">契嵩</name>禪師。字仲靈。自號潛
<lb ed="X" n="0469c20"/><lb ed="R113" n="0311a10"/>子。藤州鐔津李氏子。嗣洞山曉聰。淸源下十世。七
<lb ed="X" n="0469c21"/><lb ed="R113" n="0311a11"/>歲出家。十三得度。十九遊方。常戴觀音像一軸。日
<lb ed="X" n="0469c22"/><lb ed="R113" n="0311a12"/>誦聖號十萬。率以爲常。世間經書莫不徧覽。作原
<lb ed="X" n="0469c23"/><lb ed="R113" n="0311a13"/>敎論十萬餘言。儒釋之道一貫。以抗韓愈排佛之
<lb ed="X" n="0469c24"/><lb ed="R113" n="0311a14"/>說。知開封府龍圖王公素。<name role="" type="person">歐陽修</name>。程師孟奏進。仁
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0470a" n="0470a"/>
<lb ed="X" n="0470a01"/><lb ed="R113" n="0311a15"/>宗覧之嘉歎。付編修入藏。曰輔敎篇三卷。賜紫衣
<lb ed="X" n="0470a02"/><lb ed="R113" n="0311a16"/>方袍明敎之號也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470a03"/><lb ed="R113" n="0311a17"/><entry><form>和尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470a0303" cb:place="inline">梵本正名鄔波迦。傳之于闐翻爲和尙。傳
<lb ed="X" n="0470a04"/><lb ed="R113" n="0311a18"/>至此土翻爲力生。謂出家者。因師之力。而生長法
<lb ed="X" n="0470a05"/><lb ed="R113" n="0311b01"/>身。出功德財。養智慧命。故曰力生也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470a06"/><lb ed="R113" n="0311b02"/><entry><form>道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470a0602" cb:place="inline">心通曰道。又成名之謂道。卽佛祖微妙之道
<lb ed="X" n="0470a07"/><lb ed="R113" n="0311b03"/>也。在儒卽允執厥中之妙道也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470a08"/><lb ed="R113" n="0311b04"/><entry><form>德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470a0802" cb:place="inline">身正曰德。立身之謂也。僧有戒定慧。儒有孝
<lb ed="X" n="0470a09"/><lb ed="R113" n="0311b05"/>悌忠信。皆謂之德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470a10"/><lb ed="R113" n="0311b06"/><entry><form>王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470a1002" cb:place="inline">王去聲。凡有天下者。人稱曰王。又身臨四海
<lb ed="X" n="0470a11"/><lb ed="R113" n="0311b07"/>曰王。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470a12"/><lb ed="R113" n="0311b08"/><entry><form>伯夷叔齊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470a1205" cb:place="inline">孤竹君之二子也。孤竹國名。姓墨胎
<lb ed="X" n="0470a13"/><lb ed="R113" n="0311b09"/>氏。其子伯夷名允。字公信。季子叔齊名智。字公達。
<lb ed="X" n="0470a14"/><lb ed="R113" n="0311b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0470a1401" n="0470a1401"/><anchor xml:id="beg0470a1401" n="0470a1401"/>諡<anchor xml:id="end0470a1401"/>曰。伯夷叔齊。其父將薨。遺命立叔齊。齊以天倫
<lb ed="X" n="0470a15"/><lb ed="R113" n="0311b11"/>爲重。我在位不義。伯夷以父命爲尊。我在位不孝。
<lb ed="X" n="0470a16"/><lb ed="R113" n="0311b12"/>二人俱逃。國人立其仲子爲君。其二人聞西伯昌
<lb ed="X" n="0470a17"/><lb ed="R113" n="0311b13"/>善養老。盍往而歸之。文王卒。武王伐紂。二人叩馬
<lb ed="X" n="0470a18"/><lb ed="R113" n="0311b14"/>首而諫曰。父死不塟。爰及干戈。可謂孝乎。以臣弒
<lb ed="X" n="0470a19"/><lb ed="R113" n="0311b15"/>君。可謂忠乎。左右欲兵之。太公曰。此義人也。扶而
<lb ed="X" n="0470a20"/><lb ed="R113" n="0311b16"/>去之。武王平定。天下宗周。夷齊耻不食周粟。遂隱
<lb ed="X" n="0470a21"/><lb ed="R113" n="0311b17"/>首陽山。採薇而食。卒之餓死。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470a22"/><lb ed="R113" n="0311b18"/><entry><form>夏桀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470a2203" cb:place="inline">名履癸。帝發之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a2201" n="0470a2201"/><anchor xml:id="beg0470a2201" n="0470a2201"/>諡<anchor xml:id="end0470a2201"/>法賊人多殺曰桀。荒
<lb ed="X" n="0470a23"/><lb ed="R113" n="0312a01"/>淫無道。得施氏女名曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a2301" n="0470a2301"/><anchor xml:id="beg0470a2301" n="0470a2301"/>妺<anchor xml:id="end0470a2301"/>喜。作瓊樓瑤臺。極意取
<lb ed="X" n="0470a24"/><lb ed="R113" n="0312a02"/>娛。酒池運船糟堤可望十里。龍逢以忠諫不從而
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0470b" n="0470b"/>
<lb ed="X" n="0470b01"/><lb ed="R113" n="0312a03"/>殺。殷湯有德。伊尹佐湯伐桀。桀戰不勝。奔三椶國。
<lb ed="X" n="0470b02"/><lb ed="R113" n="0312a04"/>湯又從而伐之。放桀於南巢而死。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470b03"/><lb ed="R113" n="0312a05"/><entry><form>商紂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470b0303" cb:place="inline">名辛。亦名受。帝乙之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b0301" n="0470b0301"/><anchor xml:id="beg0470b0301" n="0470b0301"/>諡<anchor xml:id="end0470b0301"/>法殘義損善曰
<lb ed="X" n="0470b04"/><lb ed="R113" n="0312a06"/>紂。得蘇氏女妲己。甚寵愛之。設酒池肉林。使男女
<lb ed="X" n="0470b05"/><lb ed="R113" n="0312a07"/>躶形相逐其間。作長夜宮。用炮烙之刑。刳孕剒涉。
<lb ed="X" n="0470b06"/><lb ed="R113" n="0312a08"/>造鹿臺。七年乃成。虐害忠良。臣叔比干。竭忠而諫。
<lb ed="X" n="0470b07"/><lb ed="R113" n="0312a09"/>遂剖心而死。太師箕子。徉狂而爲奴。庶兄微子。爲
<lb ed="X" n="0470b08"/><lb ed="R113" n="0312a10"/>其亡仁。避而去之。後武王擧兵伐之。敗登鹿臺。蒙
<lb ed="X" n="0470b09"/><lb ed="R113" n="0312a11"/>頭赴火而死。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470b10"/><lb ed="R113" n="0312a12"/><entry><form>周幽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470b1003" cb:place="inline">名宮涅。宣王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b1001" n="0470b1001"/><anchor xml:id="beg0470b1001" n="0470b1001"/>諡<anchor xml:id="end0470b1001"/>法壅遏不通曰幽。殆
<lb ed="X" n="0470b11"/><lb ed="R113" n="0312a13"/>政虐民。遂致岐山自崩。山川水竭。得褒人女名褒
<lb ed="X" n="0470b12"/><lb ed="R113" n="0312a14"/>似以寵之。乃貶申后。幷太子宜臼。<name role="" type="person">褒姒</name>不好笑。於
<lb ed="X" n="0470b13"/><lb ed="R113" n="0312a15"/>驤山擧火。戲媚<name role="" type="person">褒姒</name>之笑。後申侯怒。召犬戎殺於
<lb ed="X" n="0470b14"/><lb ed="R113" n="0312a16"/>驪山之下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470b15"/><lb ed="R113" n="0312a17"/><entry><form>周厲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470b1503" cb:place="inline">名胡。夷王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b1501" n="0470b1501"/><anchor xml:id="beg0470b1501" n="0470b1501"/>諡<anchor xml:id="end0470b1501"/>法殺戮無辜曰厲。王行
<lb ed="X" n="0470b16"/><lb ed="R113" n="0312a18"/>無道。侈傲暴虐。國人謗之。王使衛巫監謗。但有謗
<lb ed="X" n="0470b17"/><lb ed="R113" n="0312b01"/>者盡殺之。召公諫曰。塞下之口。遂上之過。恐爲社
<lb ed="X" n="0470b18"/><lb ed="R113" n="0312b02"/>稷憂。王不聽。國人叛之。禍及於王。王乃出奔於彘。
<lb ed="X" n="0470b19"/><lb ed="R113" n="0312b03"/>太子幼。周召二公相和恊。共理國事。故稱共和也。
<lb ed="X" n="0470b20"/><lb ed="R113" n="0312b04"/>小雅二十二篇。皆文武成康之善政。至此而盡廢
<lb ed="X" n="0470b21"/><lb ed="R113" n="0312b05"/>矣。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0470b22"/><lb ed="R113" n="0312b06"/><p xml:id="pX64p0470b2201">明敎曰。聖賢之學。固非一日之具。日不足繼之以夜。
<lb ed="X" n="0470b23"/><lb ed="R113" n="0312b07"/>積之歲月。自然可成。故曰學以聚之。問以辯之。斯言
<lb ed="X" n="0470b24"/><lb ed="R113" n="0312b08"/>學非辯問。無以發明。今學者所至。罕有發一言問辯
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0470c" n="0470c"/>
<lb ed="X" n="0470c01"/><lb ed="R113" n="0312b09"/>於人者。不知將何以裨助性地。成日新之益乎<note place="inline">九峰集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470c02"/><lb ed="R113" n="0312b10"/><cb:div type="note"><entry><form>聖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c0202" cb:place="inline">靈明洞鑒曰聖。又聖猶正也。以正敎誨人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470c03"/><lb ed="R113" n="0312b11"/><entry><form>賢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c0302" cb:place="inline">超凡亞聖曰賢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470c04"/><lb ed="R113" n="0312b12"/><entry><form>學聚問辯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c0405" cb:place="inline">學聚問辯者。謂人苟不務學。則無以
<lb ed="X" n="0470c05"/><lb ed="R113" n="0312b13"/>會衆理。而使有諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c0501" n="0470c0501"/><anchor xml:id="beg0470c0501" n="0470c0501"/>己<anchor xml:id="end0470c0501"/>也。學弗問無以辯別衆理。使
<lb ed="X" n="0470c06"/><lb ed="R113" n="0312b14"/>之條件不紊。而精麁本末。或不知所擇也。出易經
<lb ed="X" n="0470c07"/><lb ed="R113" n="0312b15"/>九二之文也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470c08"/><lb ed="R113" n="0312b16"/><entry><form>裨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c0802" cb:place="inline">補也助也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470c09"/><lb ed="R113" n="0312b17"/><entry><form>日新</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c0903" cb:place="inline">湯之盤銘曰。苟日新。日日新。又日新。然在
<lb ed="X" n="0470c10"/><lb ed="R113" n="0312b18"/>彼學者。進業修德而轉新也。如沐其身。滌除舊染
<lb ed="X" n="0470c11"/><lb ed="R113" n="0313a01"/>之汚而自新也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0470c12"/><lb ed="R113" n="0313a02"/><p xml:id="pX64p0470c1201">明敎曰。<name role="" type="person">太史公</name>讀孟子。至梁惠王問何以利吾國。不
<lb ed="X" n="0470c13"/><lb ed="R113" n="0313a03"/>覺置卷長歎。嗟乎。利誠亂之始也。故夫子罕言利。常
<lb ed="X" n="0470c14"/><lb ed="R113" n="0313a04"/>防其原也。原者始也。尊崇貧賤。好利之弊。何以別焉。
<lb ed="X" n="0470c15"/><lb ed="R113" n="0313a05"/>夫在公者。取利不公則法亂。在私者。以欺取利則事
<lb ed="X" n="0470c16"/><lb ed="R113" n="0313a06"/>亂。事亂則人爭不平。法亂則民怨不伏。其悖戾鬪諍。
<lb ed="X" n="0470c17"/><lb ed="R113" n="0313a07"/>不顧死亡者。自此發矣。是不亦利誠亂之始也。且聖
<lb ed="X" n="0470c18"/><lb ed="R113" n="0313a08"/>賢深戒去利。尊先仁義。而後世尙有恃利相欺。傷風
<lb ed="X" n="0470c19"/><lb ed="R113" n="0313a09"/>敗敎者何限。況復公然張其征利之道而行之。欲天
<lb ed="X" n="0470c20"/><lb ed="R113" n="0313a10"/>下風俗正。而不澆不薄。其可得乎<note place="inline">鐔津集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470c21"/><lb ed="R113" n="0313a11"/><cb:div type="note"><entry><form><name role="" type="person">太史公</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c2104" cb:place="inline">姓司馬。名談。爲太史令。其子名遷。襲其
<lb ed="X" n="0470c22"/><lb ed="R113" n="0313a12"/>父職。乃尊其父。故稱公也。西漢龍門人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470c23"/><lb ed="R113" n="0313a13"/><entry><form>孟子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c2303" cb:place="inline">名軻。字子輿。鄒國人。作孟子之書七篇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0470c24"/><lb ed="R113" n="0313a14"/><entry><form>梁惠王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0470c2404" cb:place="inline">魏侯<g ref="#CB16517">䓨</g>也。都大梁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c2401" n="0470c2401"/><anchor xml:id="beg0470c2401" n="0470c2401"/>僭<anchor xml:id="end0470c2401"/>稱王位。<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c2402" n="0470c2402"/><anchor xml:id="beg0470c2402" n="0470c2402"/>諡<anchor xml:id="end0470c2402"/>曰惠。史
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0471a" n="0471a"/>
<lb ed="X" n="0471a01"/><lb ed="R113" n="0313a15"/>記惠王三十五年。卑禮厚幣以招賢。而孟子至。梁
<lb ed="X" n="0471a02"/><lb ed="R113" n="0313a16"/>王問曰。叟。不遠千里而來。何以利吾國乎。孟子對
<lb ed="X" n="0471a03"/><lb ed="R113" n="0313a17"/>曰。王何必曰利。亦有仁義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0471a0301" n="0471a0301"/><anchor xml:id="beg0471a0301" n="0471a0301"/>已<anchor xml:id="end0471a0301"/>。王問意。強兵富國
<lb ed="X" n="0471a04"/><lb ed="R113" n="0313a18"/>之類。孟子之對。不以富爲利。以義爲利也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471a05"/><lb ed="R113" n="0313b01"/><entry><form>罕言利</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a0504" cb:place="inline">罕者。少也。罕言利與命與仁。命之理微。
<lb ed="X" n="0471a06"/><lb ed="R113" n="0313b02"/>仁之道大。利之害義。謂聖人恐學者陷溺於利。以
<lb ed="X" n="0471a07"/><lb ed="R113" n="0313b03"/>利滅公。貪利害義。淪於汚下。故罕言之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471a08"/><lb ed="R113" n="0313b04"/><entry><form>尊崇貧賤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a0805" cb:place="inline">尊崇。天子也。貧賤。庶民也。謂自天子
<lb ed="X" n="0471a09"/><lb ed="R113" n="0313b05"/>至庶民。同害貪利之病。有何差別。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471a10"/><lb ed="R113" n="0313b06"/><entry><form>弊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a1002" cb:place="inline">病也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>張</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a1005" cb:place="inline">施也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471a11"/><lb ed="R113" n="0313b07"/><entry><form>征</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a1102" cb:place="inline">取也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0471a12"/><lb ed="R113" n="0313b08"/><p xml:id="pX64p0471a1201">明敎曰。凡人所爲之惡。有有形者。有無形者。無形之
<lb ed="X" n="0471a13"/><lb ed="R113" n="0313b09"/>惡。害人者也。有形之惡。殺人者也。殺人之惡小。害人
<lb ed="X" n="0471a14"/><lb ed="R113" n="0313b10"/>之惡大。所以遊宴中有鴆毒。談笑中有戈矛。堂奧中
<lb ed="X" n="0471a15"/><lb ed="R113" n="0313b11"/>有虎豹。隣巷中有戎狄。自非聖賢絕之於未萠。防之
<lb ed="X" n="0471a16"/><lb ed="R113" n="0313b12"/>於禮法。則其爲害也。不亦甚乎<note place="inline">西湖廣記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471a17"/><lb ed="R113" n="0313b13"/><cb:div type="note"><entry><form>有形惡小。無形惡大</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a1709" cb:place="inline">論云。有形之惡。其來有方。
<lb ed="X" n="0471a18"/><lb ed="R113" n="0313b14"/>其敵可禦。無形之惡。其來不測。其害非細故。所以
<lb ed="X" n="0471a19"/><lb ed="R113" n="0313b15"/>殺人之惡小。害人之惡大。殺人者以跡言之。害人
<lb ed="X" n="0471a20"/><lb ed="R113" n="0313b16"/>者以心言之。跡雖殺人。其過可恕。忍心害理。其殃
<lb ed="X" n="0471a21"/><lb ed="R113" n="0313b17"/>極甚。是故有形之惡。顯然可見。無形之惡。冥然莫
<lb ed="X" n="0471a22"/><lb ed="R113" n="0313b18"/>測。以人之可見可知。故以爲輕爲小。以人之莫見
<lb ed="X" n="0471a23"/><lb ed="R113" n="0314a01"/>莫知。故以爲重爲大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471a24"/><lb ed="R113" n="0314a02"/><entry><form>游宴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471a2403" cb:place="inline">游。逸也。賓主合歡安靜之筵也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0471b" n="0471b"/>
<lb ed="X" n="0471b01"/><lb ed="R113" n="0314a03"/><entry><form>鴆毒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b0103" cb:place="inline">鳥名。其形如雞。其色紫綠。頸長八寸。以蛇
<lb ed="X" n="0471b02"/><lb ed="R113" n="0314a04"/>蝮爲食。其毛羽歷於飮食之間。食則殺人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471b03"/><lb ed="R113" n="0314a05"/><entry><form>戈矛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b0303" cb:place="inline">皆兵器也。戈。平頭戟。長六尺六寸。矛。長二
<lb ed="X" n="0471b04"/><lb ed="R113" n="0314a06"/>丈。其形如鈎。俱傷人器也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471b05"/><lb ed="R113" n="0314a07"/><entry><form>堂奧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b0503" cb:place="inline">正房曰堂。幽深曰奧。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471b06"/><lb ed="R113" n="0314a08"/><entry><form>隣巷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b0603" cb:place="inline">五家爲隣。二十五家爲巷。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471b07"/><lb ed="R113" n="0314a09"/><entry><form>戎狄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b0703" cb:place="inline">西戎北狄也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471b08"/><lb ed="R113" n="0314a10"/><entry><form>禮法</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b0803" cb:place="inline">天理之節文。人事之儀則。法者。制度品節
<lb ed="X" n="0471b09"/><lb ed="R113" n="0314a11"/>也。左傳曰。藏於杳然冥然之間。而發於卒然之際。
<lb ed="X" n="0471b10"/><lb ed="R113" n="0314a12"/>非聖人以禮爲之防。則人之類滅久矣。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0471b11"/><lb ed="R113" n="0314a13"/><p xml:id="pX64p0471b1101">明敎曰。大覺璉和尙住育王。因二僧爭施利不<anchor xml:id="nkr_note_add_0471b1101" n="0471b1101"/><anchor xml:id="beg0471b1101" n="0471b1101"/>已<anchor xml:id="end0471b1101"/>。主
<lb ed="X" n="0471b12"/><lb ed="R113" n="0314a14"/>事莫能斷。大覺呼至責之曰。昔包公判開封。民有自
<lb ed="X" n="0471b13"/><lb ed="R113" n="0314a15"/>陳以白金百兩寄我者亡矣。今還其家。其子不受。望
<lb ed="X" n="0471b14"/><lb ed="R113" n="0314a16"/>公召其子還之。公歎異。卽召其子語之。其子辭曰。先
<lb ed="X" n="0471b15"/><lb ed="R113" n="0314a17"/>父存日。無白金私寄他室。二人固讓久之。公不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0471b1501" n="0471b1501"/><anchor xml:id="beg0471b1501" n="0471b1501"/>已<anchor xml:id="end0471b1501"/>。
<lb ed="X" n="0471b16"/><lb ed="R113" n="0314a18"/>責付在城寺觀脩冥福。以薦亡者。予目覩其事。且塵
<lb ed="X" n="0471b17"/><lb ed="R113" n="0314b01"/>勞中人。尙能疎財慕義如此。爾爲佛弟子。不識廉耻
<lb ed="X" n="0471b18"/><lb ed="R113" n="0314b02"/>若是。遂依叢林法擯之<note place="inline">西湖廣記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471b19"/><lb ed="R113" n="0314b03"/><cb:div type="note"><entry><form>大覺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b1903" cb:place="inline">明州育王寺懷璉禪師。字器之。福建漳州
<lb ed="X" n="0471b20"/><lb ed="R113" n="0314b04"/>陳氏子。嗣泐潭懷澄禪師。淸源下十四世。<name role="" type="person">宋仁宗</name>
<lb ed="X" n="0471b21"/><lb ed="R113" n="0314b05"/>皇祐二年。正月詔住京師十方淨因禪院。二月十
<lb ed="X" n="0471b22"/><lb ed="R113" n="0314b06"/>九日。詔對化成殿問佛法大意。奏對稱旨。賜號大
<lb ed="X" n="0471b23"/><lb ed="R113" n="0314b07"/>覺禪師。歸居於<name role="" type="person">阿育王山</name>廣利寺。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471b24"/><lb ed="R113" n="0314b08"/><entry><form>包公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471b2403" cb:place="inline">名拯。字希仁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0471b2401" n="0471b2401"/><anchor xml:id="beg0471b2401" n="0471b2401"/>諡<anchor xml:id="end0471b2401"/>孝肅。官爲御史。天性嚴厲。
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0471c" n="0471c"/>
<lb ed="X" n="0471c01"/><lb ed="R113" n="0314b09"/>未甞有笑容。知開封府日。有民李覺安。生子年幼。
<lb ed="X" n="0471c02"/><lb ed="R113" n="0314b10"/>因病以白金百兩。寄與張惠明。覺安命終。惠明還
<lb ed="X" n="0471c03"/><lb ed="R113" n="0314b11"/>歸其子。其子不受。一謂受人之寄。可當還之。一謂
<lb ed="X" n="0471c04"/><lb ed="R113" n="0314b12"/>父無所寄。不當受之。各盡其心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0471c0401" n="0471c0401"/><anchor xml:id="beg0471c0401" n="0471c0401"/>已<anchor xml:id="end0471c0401"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471c05"/><lb ed="R113" n="0314b13"/><entry><form>責付</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471c0503" cb:place="inline">給散也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0471c06"/><lb ed="R113" n="0314b14"/><p xml:id="pX64p0471c0601">大覺璉和尙。初遊廬山。圓通訥禪師一見。直以大器
<lb ed="X" n="0471c07"/><lb ed="R113" n="0314b15"/>期之。或問何自而知之。訥曰。斯人中正不倚。動靜尊
<lb ed="X" n="0471c08"/><lb ed="R113" n="0314b16"/>嚴。加以道學行誼。言簡盡理。凡人資稟如此。鮮有不
<lb ed="X" n="0471c09"/><lb ed="R113" n="0314b17"/>成器者<note place="inline">九峯集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471c10"/><lb ed="R113" n="0314b18"/><cb:div type="note"><entry><form>圓通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471c1003" cb:place="inline">廬山圓通居訥禪師。字仲敏。西蜀梓州蹇
<lb ed="X" n="0471c11"/><lb ed="R113" n="0315a01"/>氏子。嗣延慶子榮。淸源下十世。爲人英偉。過目成
<lb ed="X" n="0471c12"/><lb ed="R113" n="0315a02"/>誦。十一出家。十七誦法華經得度。後遊襄州。密契
<lb ed="X" n="0471c13"/><lb ed="R113" n="0315a03"/>心要。後遊廬山。道價日重。南康郡守程師孟。奏請
<lb ed="X" n="0471c14"/><lb ed="R113" n="0315a04"/>住<name role="" type="person">圓通寺</name>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471c15"/><lb ed="R113" n="0315a05"/><entry><form>中正</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471c1503" cb:place="inline">中而不偏。正而不邪。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471c16"/><lb ed="R113" n="0315a06"/><entry><form>尊嚴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471c1603" cb:place="inline">尊而可敬。嚴而可威。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471c17"/><lb ed="R113" n="0315a07"/><entry><form>誼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471c1702" cb:place="inline">義同。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0471c18"/><lb ed="R113" n="0315a08"/><entry><form>言簡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0471c1803" cb:place="inline">言簡則誠實而信。盡理則道體精明也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0471c19"/><lb ed="R113" n="0315a09"/><p xml:id="pX64p0471c1901">仁祖皇祐初。遣銀璫小使。持錄綈尺一書。召圓通訥
<lb ed="X" n="0471c20"/><lb ed="R113" n="0315a10"/>住孝慈大伽藍。訥稱疾不起。表疏大覺應詔。或曰。聖
<lb ed="X" n="0471c21"/><lb ed="R113" n="0315a11"/>天子旌崇道德。恩被泉石。師何固辭。訥曰。予濫廁僧
<lb ed="X" n="0471c22"/><lb ed="R113" n="0315a12"/>倫。視聽不聰。幸安林下。飯蔬飮水。雖佛祖有所不爲。
<lb ed="X" n="0471c23"/><lb ed="R113" n="0315a13"/>況其他耶。先哲有言。大名之下。難以久居。予平生行
<lb ed="X" n="0471c24"/><lb ed="R113" n="0315a14"/>知足之計。不以聲利自累。若猒于心。何日而足。故東
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0472a" n="0472a"/>
<lb ed="X" n="0472a01"/><lb ed="R113" n="0315a15"/>坡甞曰。知安則榮。知足則富。避名全節。善始善終。在
<lb ed="X" n="0472a02"/><lb ed="R113" n="0315a16"/>圓通得之矣<note place="inline">行實</note>。</p>
<lb ed="X" n="0472a03"/><lb ed="R113" n="0315a17"/><cb:div type="note"><entry><form>仁祖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a0303" cb:place="inline">宋四帝仁宗也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>皇祐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a0311" cb:place="inline">卽年號也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a04"/><lb ed="R113" n="0315a18"/><entry><form>銀璫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a0403" cb:place="inline">耳<g ref="#CB00889">㻔</g>也。秦漢中以小宦官。著銀璫左貂。明
<lb ed="X" n="0472a05"/><lb ed="R113" n="0315b01"/>帝改爲金璫右貂。宮中出入傳命使。悉用閹人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a06"/><lb ed="R113" n="0315b02"/><entry><form>尺一</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a0603" cb:place="inline">漢時制尺一之板。而駕詔書也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a07"/><lb ed="R113" n="0315b03"/><entry><form>孝慈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a0703" cb:place="inline">汴京自唐朝毀寺。太祖建隆間復興兩街。
<lb ed="X" n="0472a08"/><lb ed="R113" n="0315b04"/>止是南山律部。慈恩賢首疏鈔義學而<anchor xml:id="nkr_note_add_0472a0801" n="0472a0801"/><anchor xml:id="beg0472a0801" n="0472a0801"/>已<anchor xml:id="end0472a0801"/>。士夫聰
<lb ed="X" n="0472a09"/><lb ed="R113" n="0315b05"/>明超越者。皆厭名相因果。當時天台止觀。達磨禪
<lb ed="X" n="0472a10"/><lb ed="R113" n="0315b06"/>宗未行。淳化<note place="inline">太宗年號</note>以來。<name role="" type="person">四明尊者</name>。天台懺主遵式
<lb ed="X" n="0472a11"/><lb ed="R113" n="0315b07"/>行道東南。止觀心宗慧眼照映天下。翰林楊億晁
<lb ed="X" n="0472a12"/><lb ed="R113" n="0315b08"/>回首發明之。至是時內使李允寧。奏施汴宅一區。
<lb ed="X" n="0472a13"/><lb ed="R113" n="0315b09"/>創立禪席。賜額十方淨因禪院。帝留意空宗。詔下
<lb ed="X" n="0472a14"/><lb ed="R113" n="0315b10"/>三省定議。召有道者住持。<name role="" type="person">歐陽修</name>。程師孟。奏請圓
<lb ed="X" n="0472a15"/><lb ed="R113" n="0315b11"/>通訥禪師。允寧親持詔下江州。訥稱目疾耳背不
<lb ed="X" n="0472a16"/><lb ed="R113" n="0315b12"/>赴。帝益敬重。聽擧自代。訥擧大覺應詔。天下賢哲。
<lb ed="X" n="0472a17"/><lb ed="R113" n="0315b13"/>在訥得之矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a18"/><lb ed="R113" n="0315b14"/><entry><form>伽藍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a1803" cb:place="inline">譯爲衆園。園謂生植之所。佛弟子則生植
<lb ed="X" n="0472a19"/><lb ed="R113" n="0315b15"/>道芽。趣登聖果。能福利羣生。故曰衆園也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a20"/><lb ed="R113" n="0315b16"/><entry><form>旌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a2002" cb:place="inline">旗首曰旌。以旌有功者。又欽也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a21"/><lb ed="R113" n="0315b17"/><entry><form>崇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a2102" cb:place="inline">敬重也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a22"/><lb ed="R113" n="0315b18"/><entry><form>固辭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a2203" cb:place="inline">辭而不受也。三辭爲節。一辭爲禮。二辭爲
<lb ed="X" n="0472a23"/><lb ed="R113" n="0316a01"/>謙。三辭爲固辭也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472a24"/><lb ed="R113" n="0316a02"/><entry><form>濫廁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472a2403" cb:place="inline">泛雜也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0472b" n="0472b"/>
<lb ed="X" n="0472b01"/><lb ed="R113" n="0316a03"/><entry><form>飯蔬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b0103" cb:place="inline">飯。食也。蔬。麤食也。聖人之心。渾然天理。雖
<lb ed="X" n="0472b02"/><lb ed="R113" n="0316a04"/>處困極。而樂亦無不在焉。其視不義之富貴如浮
<lb ed="X" n="0472b03"/><lb ed="R113" n="0316a05"/>雲之有無。漠然無動其心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472b04"/><lb ed="R113" n="0316a06"/><entry><form>不爲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b0403" cb:place="inline">性本如空。難名難相。金屑雖貴。落眼成塵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472b05"/><lb ed="R113" n="0316a07"/><entry><form>先哲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b0503" cb:place="inline">指范蠡也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>累</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b0508" cb:place="inline">縈縛也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472b06"/><lb ed="R113" n="0316a08"/><entry><form>厭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b0602" cb:place="inline">滿足也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472b07"/><lb ed="R113" n="0316a09"/><entry><form>東坡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b0703" cb:place="inline">姓蘇。名軾。字子瞻。眉山人。得法東林常聰
<lb ed="X" n="0472b08"/><lb ed="R113" n="0316a10"/>禪師。仕至翰林。嘗與佛印。激<anchor xml:id="nkr_note_add_0472b0801" n="0472b0801"/><anchor xml:id="beg0472b0801" n="0472b0801"/>揚<anchor xml:id="end0472b0801"/>酬唱。於黃州築室
<lb ed="X" n="0472b09"/><lb ed="R113" n="0316a11"/>城東。因號東坡居士。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0472b10"/><lb ed="R113" n="0316a12"/><p xml:id="pX64p0472b1001">圓通訥和尙曰。躄者命在杖。失杖則顚。渡者命在舟。
<lb ed="X" n="0472b11"/><lb ed="R113" n="0316a13"/>失舟則溺。凡林下人。自無所守。挾外勢以爲重者。一
<lb ed="X" n="0472b12"/><lb ed="R113" n="0316a14"/>旦失其所挾。皆不能免顚溺之患<note place="inline">廬山野錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0472b13"/><lb ed="R113" n="0316a15"/><cb:div type="note"><entry><form>躄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b1302" cb:place="inline">跛而不能行也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>挾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b1309" cb:place="inline">兼有恃之稱也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0472b14"/><lb ed="R113" n="0316a16"/><p xml:id="pX64p0472b1401">圓通訥曰。昔百丈<name role="" type="person">大智禪師</name>。建叢林。立規矩。欲救像
<lb ed="X" n="0472b15"/><lb ed="R113" n="0316a17"/>季不正之弊。曾不知像季學者。盜規矩以破百丈之
<lb ed="X" n="0472b16"/><lb ed="R113" n="0316a18"/>叢林。上古之世。雖巢居穴處。人人自律。大智之後。雖
<lb ed="X" n="0472b17"/><lb ed="R113" n="0316b01"/>高堂廣廈。人人自廢。故曰安危德也。興亡數也。苟德
<lb ed="X" n="0472b18"/><lb ed="R113" n="0316b02"/>可將。何必叢林。苟數可憑。曷用規矩<note place="inline">野錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0472b19"/><lb ed="R113" n="0316b03"/><cb:div type="note"><entry><form>百丈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b1903" cb:place="inline">洪州<name role="" type="person">百丈山</name>懷海<name role="" type="person">大智禪師</name>。福州常樂王
<lb ed="X" n="0472b20"/><lb ed="R113" n="0316b04"/>氏子。嗣<name role="" type="person">馬祖</name>道一禪師。南嶽下二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472b21"/><lb ed="R113" n="0316b05"/><entry><form>叢林</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b2103" cb:place="inline">乃衆僧所止之處。行人棲心脩道之所也。
<lb ed="X" n="0472b22"/><lb ed="R113" n="0316b06"/>草不亂生曰叢。木不亂長曰林。言其內有規矩法
<lb ed="X" n="0472b23"/><lb ed="R113" n="0316b07"/>度也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472b24"/><lb ed="R113" n="0316b08"/><entry><form>規矩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472b2403" cb:place="inline">圓器曰規。方器曰矩。乃叢林之模範也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0472c" n="0472c"/>
<lb ed="X" n="0472c01"/><lb ed="R113" n="0316b09"/><entry><form>盜規矩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c0104" cb:place="inline">因公置私。監守自盜之義。又因法作奸。
<lb ed="X" n="0472c02"/><lb ed="R113" n="0316b10"/>佐監爲盜也。此言因規矩而反害叢林也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472c03"/><lb ed="R113" n="0316b11"/><entry><form>巢居穴處</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c0305" cb:place="inline">上古之士。未有叢林。夏則居巢。冬則
<lb ed="X" n="0472c04"/><lb ed="R113" n="0316b12"/>居穴。守典刑而自律也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472c05"/><lb ed="R113" n="0316b13"/><entry><form>安危興亡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c0505" cb:place="inline">有德者叢林日安。無德者叢林日危。
<lb ed="X" n="0472c06"/><lb ed="R113" n="0316b14"/>數也。時也。謂安危在人。興亡在時。住持無道德。則
<lb ed="X" n="0472c07"/><lb ed="R113" n="0316b15"/>叢林將廢。縱有道德。苟非其時。亦不可強也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472c08"/><lb ed="R113" n="0316b16"/><entry><form>可將</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c0803" cb:place="inline">持守行之。譚子化書云。苟德可將。何必廣
<lb ed="X" n="0472c09"/><lb ed="R113" n="0316b17"/>粟帛乎。苟數可憑。何必廣甲兵乎。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0472c10"/><lb ed="R113" n="0316b18"/><p xml:id="pX64p0472c1001">圓通謂大覺曰。古聖治心於未萌。防情於未亂。葢豫
<lb ed="X" n="0472c11"/><lb ed="R113" n="0317a01"/>備則無患。所以重門擊柝。以待暴客。而取諸豫也。事
<lb ed="X" n="0472c12"/><lb ed="R113" n="0317a02"/>豫爲之則易。卒爲之固難。古之賢哲。有終身之憂。而
<lb ed="X" n="0472c13"/><lb ed="R113" n="0317a03"/>無一朝之患者。誠在於斯<note place="inline">九峯集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0472c14"/><lb ed="R113" n="0317a04"/><cb:div type="note"><entry><form>治</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c1402" cb:place="inline">脩心曰治。定心曰治。脩理其事。方用其力曰
<lb ed="X" n="0472c15"/><lb ed="R113" n="0317a05"/>治。事有條理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0472c1501" n="0472c1501"/><anchor xml:id="beg0472c1501" n="0472c1501"/>已<anchor xml:id="end0472c1501"/>見効故曰治。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472c16"/><lb ed="R113" n="0317a06"/><entry><form>重門豫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c1604" cb:place="inline">雷地豫卦安和悅樂之義。楊氏曰。川途
<lb ed="X" n="0472c17"/><lb ed="R113" n="0317a07"/>旣通。則暴客至矣。不何不禦之術也。故取諸豫。重
<lb ed="X" n="0472c18"/><lb ed="R113" n="0317a08"/>門以禦之。擊柝以警之。則暴客無自而入也。二陰
<lb ed="X" n="0472c19"/><lb ed="R113" n="0317a09"/>在上。重門之象。一陽在下。擊柝之象。三陰在內。悅
<lb ed="X" n="0472c20"/><lb ed="R113" n="0317a10"/>豫之象。又曰。豫者。怠惰也。擊柝以警怠惰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0472c21"/><lb ed="R113" n="0317a11"/><entry><form>柝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0472c2102" cb:place="inline">音托。斫木爲之。夜行所擊也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0472c22"/><lb ed="R113" n="0317a12"/><p xml:id="pX64p0472c2201">大覺璉和尙曰。玉不琢不成器。人不學不知道。今之
<lb ed="X" n="0472c23"/><lb ed="R113" n="0317a13"/>所以知古。後之所以知先。善者可以爲法。惡者可以
<lb ed="X" n="0472c24"/><lb ed="R113" n="0317a14"/>爲戒。歷觀前輩。立身揚名於當世者。鮮不學問而成
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0473a" n="0473a"/>
<lb ed="X" n="0473a01"/><lb ed="R113" n="0317a15"/>之矣<note place="inline">九峯集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0473a02"/><lb ed="R113" n="0317a16"/><cb:div type="note"><entry><form>玉不琢下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a0205" cb:place="inline">此二句。出禮記學記篇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473a03"/><lb ed="R113" n="0317a17"/><entry><form>今之所下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a0305" cb:place="inline">此二句。出<name role="" type="person">韓文公</name>答唐順宗表狀。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473a04"/><lb ed="R113" n="0317a18"/><entry><form>善惡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a0403" cb:place="inline">善者所以感發人之善心。惡者可以懲創
<lb ed="X" n="0473a05"/><lb ed="R113" n="0317b01"/>人之逸志。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0473a06"/><lb ed="R113" n="0317b02"/><p xml:id="pX64p0473a0601">大覺曰。妙道之理。聖人嘗寓之於易。至周衰。先王之
<lb ed="X" n="0473a07"/><lb ed="R113" n="0317b03"/>法壞。禮義亡。然後奇言異術。間出而亂俗。逮我釋迦
<lb ed="X" n="0473a08"/><lb ed="R113" n="0317b04"/>入中土。醇以第一義示人。而始末設爲慈悲。以化衆
<lb ed="X" n="0473a09"/><lb ed="R113" n="0317b05"/>生。亦所以趨於時也。自生民以來。淳朴未散。則三皇
<lb ed="X" n="0473a10"/><lb ed="R113" n="0317b06"/>之敎簡而素。春也。及情竇日鑿。五帝之敎詳而文。夏
<lb ed="X" n="0473a11"/><lb ed="R113" n="0317b07"/>也。時與世異。情隨日遷。故三王之敎。密而嚴。秋也昔
<lb ed="X" n="0473a12"/><lb ed="R113" n="0317b08"/>商周之誥誓。後世學者。故有不能曉。比當時之民。聽
<lb ed="X" n="0473a13"/><lb ed="R113" n="0317b09"/>之而不違。則俗與今如何也。及其幣而爲秦漢也。則
<lb ed="X" n="0473a14"/><lb ed="R113" n="0317b10"/>無所不至矣。故天下有不忍願聞者。於是我佛如來。
<lb ed="X" n="0473a15"/><lb ed="R113" n="0317b11"/>一推之以性命之理。冬也。天有四時循環。以生成萬
<lb ed="X" n="0473a16"/><lb ed="R113" n="0317b12"/>物。聖人設敎迭相扶持。以化成天下。亦猶是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0473a1601" n="0473a1601"/><anchor xml:id="beg0473a1601" n="0473a1601"/>已<anchor xml:id="end0473a1601"/>矣。
<lb ed="X" n="0473a17"/><lb ed="R113" n="0317b13"/>然至其極也。皆不能無弊。弊者迹也。要當有聖賢者。
<lb ed="X" n="0473a18"/><lb ed="R113" n="0317b14"/>世起而救之。自秦漢以來。千有餘載。風俗靡靡愈薄。
<lb ed="X" n="0473a19"/><lb ed="R113" n="0317b15"/>聖人之敎。列而鼎立。互相詆訾。大道寥寥莫之返。良
<lb ed="X" n="0473a20"/><lb ed="R113" n="0317b16"/>可歎也<note place="inline">答侍郞孫莘老書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0473a21"/><lb ed="R113" n="0317b17"/><cb:div type="note"><entry><form>妙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a2102" cb:place="inline">神明不測。玄奧難知。言詞不可示。分別不能
<lb ed="X" n="0473a22"/><lb ed="R113" n="0317b18"/>解。故曰妙也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473a23"/><lb ed="R113" n="0318a01"/><entry><form>寓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a2302" cb:place="inline">寄也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>異</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a2305" cb:place="inline">怪也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473a24"/><lb ed="R113" n="0318a02"/><entry><form>逮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473a2402" cb:place="inline">及也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0473b" n="0473b"/>
<lb ed="X" n="0473b01"/><lb ed="R113" n="0318a03"/><entry><form>釋迦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0103" cb:place="inline">此云能仁。謂以仁德利化衆生。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b02"/><lb ed="R113" n="0318a04"/><entry><form>醇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0202" cb:place="inline">精一無雜也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b03"/><lb ed="R113" n="0318a05"/><entry><form>第一義</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0304" cb:place="inline">眞諦非有。俗諦非無。不有不無。名中道
<lb ed="X" n="0473b04"/><lb ed="R113" n="0318a06"/>第一義諦也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b05"/><lb ed="R113" n="0318a07"/><entry><form>示</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0502" cb:place="inline">垂示也。猶天地以萬象垂示與人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b06"/><lb ed="R113" n="0318a08"/><entry><form>慈悲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0603" cb:place="inline">慈能與樂。悲能拔苦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b07"/><lb ed="R113" n="0318a09"/><entry><form>生民</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0703" cb:place="inline">葢自天降生民。卽陰陽交媾。元氣感化而
<lb ed="X" n="0473b08"/><lb ed="R113" n="0318a10"/>生於人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b09"/><lb ed="R113" n="0318a11"/><entry><form>淳朴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b0903" cb:place="inline">實心不虗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b10"/><lb ed="R113" n="0318a12"/><entry><form>三皇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b1003" cb:place="inline">皇。大也。道。配天之大也。天之極大之稱。煌
<lb ed="X" n="0473b11"/><lb ed="R113" n="0318a13"/>煌人莫違故也。太昊。伏羲氏。炎帝。神農氏。黃帝。有
<lb ed="X" n="0473b12"/><lb ed="R113" n="0318a14"/>熊氏。此能廣其道。故稱三皇。善用時政也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b13"/><lb ed="R113" n="0318a15"/><entry><form>簡素</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b1303" cb:place="inline">三皇之時。風俗淳厚。人民質朴。結繩作政。
<lb ed="X" n="0473b14"/><lb ed="R113" n="0318a16"/>畫地爲牢。不爭競而財饒。無制令而民自服也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b15"/><lb ed="R113" n="0318a17"/><entry><form>竇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b1502" cb:place="inline">孔穴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b16"/><lb ed="R113" n="0318a18"/><entry><form>鑿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b1602" cb:place="inline">心無天游則六鑿相攘。謂之鑿情也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b17"/><lb ed="R113" n="0318b01"/><entry><form>五帝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b1703" cb:place="inline">審諦也。謂審諦於萬物。王天下之號也。少
<lb ed="X" n="0473b18"/><lb ed="R113" n="0318b02"/>昊。金天氏。顓頊。高陽氏。帝嚳。高辛氏。帝堯。陶唐氏。
<lb ed="X" n="0473b19"/><lb ed="R113" n="0318b03"/>帝舜。有虞氏。主社稷。安人民。合於帝道。故稱五帝。
<lb ed="X" n="0473b20"/><lb ed="R113" n="0318b04"/>善用仁信也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b21"/><lb ed="R113" n="0318b05"/><entry><form>詳文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b2103" cb:place="inline">五帝之時。風氣漸開。剏制立法。五典敦而
<lb ed="X" n="0473b22"/><lb ed="R113" n="0318b06"/>五禮備。五服彰而五刑周。法度禮樂彰矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473b23"/><lb ed="R113" n="0318b07"/><entry><form>三王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473b2303" cb:place="inline">往也。天下所歸往也。乃夏禹。姒姓。殷湯。子
<lb ed="X" n="0473b24"/><lb ed="R113" n="0318b08"/>姓。周文王。姬姓。孔子曰。善用智勇也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0473c" n="0473c"/>
<lb ed="X" n="0473c01"/><lb ed="R113" n="0318b09"/><entry><form>密嚴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c0103" cb:place="inline">三王之時。九五之位。不遜賢而傳子孫。禮
<lb ed="X" n="0473c02"/><lb ed="R113" n="0318b10"/>樂文章。刑政法度。至此大備。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c03"/><lb ed="R113" n="0318b11"/><entry><form>誥誓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c0303" cb:place="inline">尙書之篇名。如商之仲虺之誥。湯誥。周之
<lb ed="X" n="0473c04"/><lb ed="R113" n="0318b12"/>康誥。酒誥。禹之甘誓。湯誓。周之泰誓也。誓約也。明
<lb ed="X" n="0473c05"/><lb ed="R113" n="0318b13"/>約於諸候曰。朕躬有罪。無以萬方。萬方有罪。罪在
<lb ed="X" n="0473c06"/><lb ed="R113" n="0318b14"/>朕躬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c07"/><lb ed="R113" n="0318b15"/><entry><form>佛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c0702" cb:place="inline">梵語佛陀。此云覺也。謂自覺覺他。覺行圓滿
<lb ed="X" n="0473c08"/><lb ed="R113" n="0318b16"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c09"/><lb ed="R113" n="0318b17"/><entry><form>如來</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c0903" cb:place="inline">從如實道而來。如謂本覺。來謂始覺。始本
<lb ed="X" n="0473c10"/><lb ed="R113" n="0318b18"/>不二。故曰如來。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c11"/><lb ed="R113" n="0319a01"/><entry><form>性命理</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c1104" cb:place="inline">天之所賦曰命。物之所受曰性。性之所
<lb ed="X" n="0473c12"/><lb ed="R113" n="0319a02"/>具曰理。其名雖殊。而理則一也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c13"/><lb ed="R113" n="0319a03"/><entry><form>迭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c1302" cb:place="inline">遞也互也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c14"/><lb ed="R113" n="0319a04"/><entry><form>弊迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c1403" cb:place="inline">如丹朱商均之不肖。桀紂幽厲之不君。法
<lb ed="X" n="0473c15"/><lb ed="R113" n="0319a05"/>門敎化陵夷。國家紀綱紊亂。皆稱弊迹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c16"/><lb ed="R113" n="0319a06"/><entry><form>靡靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c1603" cb:place="inline">漸漸也。又壞散延連也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c17"/><lb ed="R113" n="0319a07"/><entry><form>鼎立</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c1703" cb:place="inline">禹王造鼎。三足兩耳。和五味之器也。鼎分
<lb ed="X" n="0473c18"/><lb ed="R113" n="0319a08"/>三足。一口朝天。一口。卽王道也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c19"/><lb ed="R113" n="0319a09"/><entry><form>詆訾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c1903" cb:place="inline">責謗也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0473c20"/><lb ed="R113" n="0319a10"/><entry><form>孫莘老書</form><cb:def><p xml:id="pX64p0473c2005" cb:place="inline">脩撰侍郞孫莘老。問敎於大覺曰。三
<lb ed="X" n="0473c21"/><lb ed="R113" n="0319a11"/>代以降。列聖相承。政通人和。道傳統續。不以佛敎
<lb ed="X" n="0473c22"/><lb ed="R113" n="0319a12"/>未來爲欠。周姬訖籙。更秦換漢。憲網刑巢。蔽空落
<lb ed="X" n="0473c23"/><lb ed="R113" n="0319a13"/>野。不以佛敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0473c2301" n="0473c2301"/><anchor xml:id="beg0473c2301" n="0473c2301"/>已<anchor xml:id="end0473c2301"/>至而革。四海派分。異說捷出。由唐
<lb ed="X" n="0473c24"/><lb ed="R113" n="0319a14"/>而至五季爲甚。庶務萬機。理亂非常。奉佛之敎奚
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0474a" n="0474a"/>
<lb ed="X" n="0474a01"/><lb ed="R113" n="0319a15"/>益。間有草衣木食。巖捿<g ref="#CB00589">㵎</g>飮。不過獨善其身耳。又
<lb ed="X" n="0474a02"/><lb ed="R113" n="0319a16"/>有名而異行。假而非眞。敎化未孚。弊乃生焉。然師
<lb ed="X" n="0474a03"/><lb ed="R113" n="0319a17"/>必有辯佇聞其說。妙道篇。師所答也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0474a04"/><lb ed="R113" n="0319a18"/><p xml:id="pX64p0474a0401">大覺曰。夫爲一方主者。欲行所得之道而利於人。先
<lb ed="X" n="0474a05"/><lb ed="R113" n="0319b01"/>須克<anchor xml:id="nkr_note_add_0474a0501" n="0474a0501"/><anchor xml:id="beg0474a0501" n="0474a0501"/>己<anchor xml:id="end0474a0501"/>惠物。下心於一切。然後視金帛如糞土。則四
<lb ed="X" n="0474a06"/><lb ed="R113" n="0319b02"/>衆尊而歸之矣<note place="inline">與九仙詡和尙書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0474a07"/><lb ed="R113" n="0319b03"/><cb:div type="note"><entry><form>克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474a0702" cb:place="inline">除<anchor xml:id="nkr_note_add_0474a0701" n="0474a0701"/><anchor xml:id="beg0474a0701" n="0474a0701"/>己<anchor xml:id="end0474a0701"/>之私心也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474a08"/><lb ed="R113" n="0319b04"/><entry><form>四衆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474a0803" cb:place="inline">在家二衆。出家二衆。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0474a09"/><lb ed="R113" n="0319b05"/><p xml:id="pX64p0474a0901">大覺曰。前輩有聰明之資。無安危之慮。如石門聰。棲
<lb ed="X" n="0474a10"/><lb ed="R113" n="0319b06"/>賢舜。二人者可爲戒矣。然則人生定業。固難明辨。細
<lb ed="X" n="0474a11"/><lb ed="R113" n="0319b07"/>詳其原。安得不知其爲忽慢不思之過歟。故曰。禍患
<lb ed="X" n="0474a12"/><lb ed="R113" n="0319b08"/>藏於隱微。發於人之所忽。用是觀之。尤宜謹畏<note place="inline">九峯集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0474a13"/><lb ed="R113" n="0319b09"/><cb:div type="note"><entry><form>聰明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474a1303" cb:place="inline">見聞不惑。故曰聰明。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474a14"/><lb ed="R113" n="0319b10"/><entry><form>石門聰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474a1404" cb:place="inline">襄州谷隱山<name role="" type="person">石門寺</name>。蘊聰禪師。嗣首山
<lb ed="X" n="0474a15"/><lb ed="R113" n="0319b11"/>念禪師。南嶽下九世。得法後住石門日。襄州太守。
<lb ed="X" n="0474a16"/><lb ed="R113" n="0319b12"/>以私意笞辱。旣歸。衆僧迎於道側。首座趨前問訊
<lb ed="X" n="0474a17"/><lb ed="R113" n="0319b13"/>曰。太守無辜曲辱和尙。師以手指地云。平地起骨
<lb ed="X" n="0474a18"/><lb ed="R113" n="0319b14"/>堆。隨手湧一骨堆。太守聞知。令人削去。復湧如初。
<lb ed="X" n="0474a19"/><lb ed="R113" n="0319b15"/>太守全家死於襄州也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474a20"/><lb ed="R113" n="0319b16"/><entry><form>棲賢舜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474a2004" cb:place="inline">南康軍雲居曉舜禪師。字老夫。嗣洞山
<lb ed="X" n="0474a21"/><lb ed="R113" n="0319b17"/>聰。瑞州胡氏子。淸源下十世住。廬山棲賢日。槐都
<lb ed="X" n="0474a22"/><lb ed="R113" n="0319b18"/>官守南康。多貪墨蹟。舜不忍以常住物。結情固位。
<lb ed="X" n="0474a23"/><lb ed="R113" n="0320a01"/>被人譖於郡守問還俗。民其衣。大覺昔曾入舜之
<lb ed="X" n="0474a24"/><lb ed="R113" n="0320a02"/>室。故往京都訪大覺。讓舜正<g ref="#CB05903">𥨊</g>。璉居偏室。仁宗數
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0474b" n="0474b"/>
<lb ed="X" n="0474b01"/><lb ed="R113" n="0320a03"/>詔入內問道。竟不言舜事。偶一日聖旨勑淨慈飯
<lb ed="X" n="0474b02"/><lb ed="R113" n="0320a04"/>僧。見大覺侍舜甚恭。歸奏。帝召見之。乃嘆曰。道韻
<lb ed="X" n="0474b03"/><lb ed="R113" n="0320a05"/>奇偉。眞山林達士。遂於扇書曰賜曉舜。依舊爲僧。
<lb ed="X" n="0474b04"/><lb ed="R113" n="0320a06"/>再住棲賢。仍賜紫衣銀鉢。舜罷棲賢日。有二壯力。
<lb ed="X" n="0474b05"/><lb ed="R113" n="0320a07"/>舁轎至<name role="" type="person">羅漢寺</name>前。二人相謂曰。今不是我院長老。
<lb ed="X" n="0474b06"/><lb ed="R113" n="0320a08"/>不須遠送。棄轎而回。<anchor xml:id="nkr_note_add_0474b0601" n="0474b0601"/><anchor xml:id="beg0474b0601" n="0474b0601"/>舜<anchor xml:id="end0474b0601"/>旣再來。令人安撫曰。你當
<lb ed="X" n="0474b07"/><lb ed="R113" n="0320a09"/>時做得是。但安心不必疑懼。入院上堂曰。無端被
<lb ed="X" n="0474b08"/><lb ed="R113" n="0320a10"/>譖枉遭迍。半年有餘作俗人。今日再歸三峽寺。幾
<lb ed="X" n="0474b09"/><lb ed="R113" n="0320a11"/>多歡喜幾多嗔。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474b10"/><lb ed="R113" n="0320a12"/><entry><form>歟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474b1002" cb:place="inline">疑辭。謙退而不敢質言。而言歟也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474b11"/><lb ed="R113" n="0320a13"/><entry><form>隱微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474b1103" cb:place="inline">上幽暗也。下細事也。謂事之首不足慮。禍
<lb ed="X" n="0474b12"/><lb ed="R113" n="0320a14"/>隱微深可憂也。葢著者人所易見。故得爲之。隱者
<lb ed="X" n="0474b13"/><lb ed="R113" n="0320a15"/>人所難知。故當謹而不可忽也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0474b14"/><lb ed="R113" n="0320a16"/><p xml:id="pX64p0474b1401">雲居舜和尙。字老夫。住廬山棲賢日。以郡守槐都官。
<lb ed="X" n="0474b15"/><lb ed="R113" n="0320a17"/>私忿罹橫逆。民其衣。往京都訪大覺。至山陽。<note place="inline">楚州也</note>阻
<lb ed="X" n="0474b16"/><lb ed="R113" n="0320a18"/>雪旅邸。一夕有客携二僕破雪而至。見老夫如舊識。
<lb ed="X" n="0474b17"/><lb ed="R113" n="0320b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0474b1701" n="0474b1701"/><anchor xml:id="beg0474b1701" n="0474b1701"/>已<anchor xml:id="end0474b1701"/>而易衣拜於前。老夫問之。客曰。昔在洞山隨師荷
<lb ed="X" n="0474b18"/><lb ed="R113" n="0320b02"/>擔之漢陽。幹僕宋榮也。老夫共語疇昔。客嗟歎。之久
<lb ed="X" n="0474b19"/><lb ed="R113" n="0320b03"/>凌晨備飯。贈白金五兩。仍喚一僕。客曰。此兒來往京
<lb ed="X" n="0474b20"/><lb ed="R113" n="0320b04"/>城數矣。道途間關備悉。師行固不慮乎。老夫由是得
<lb ed="X" n="0474b21"/><lb ed="R113" n="0320b05"/>達輦下。推此益知。其二人平昔所存矣<note place="inline">九峯集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0474b22"/><lb ed="R113" n="0320b06"/><cb:div type="note"><entry><form>罹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474b2202" cb:place="inline">非理而遭痛毒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474b23"/><lb ed="R113" n="0320b07"/><entry><form>橫逆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474b2303" cb:place="inline">強暴不順理也。文出孟子離婁章。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474b24"/><lb ed="R113" n="0320b08"/><entry><form>民衣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474b2403" cb:place="inline">還俗服民之衣也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0474c" n="0474c"/>
<lb ed="X" n="0474c01"/><lb ed="R113" n="0320b09"/><entry><form>疇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c0102" cb:place="inline">往昔之事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474c02"/><lb ed="R113" n="0320b10"/><entry><form>輦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c0202" cb:place="inline">天子之車也。有輪曰輦。無輪曰輿。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0474c03"/><lb ed="R113" n="0320b11"/><p xml:id="pX64p0474c0301">大覺曰。舜老夫賦性簡直。不識權衡貨殖等事。日有
<lb ed="X" n="0474c04"/><lb ed="R113" n="0320b12"/>定課。曾不少易。雖炙燈掃地。皆躬爲之。嘗曰。古人有
<lb ed="X" n="0474c05"/><lb ed="R113" n="0320b13"/>一日不作。一日不食之戒。予何人也。雖垂老。其志益
<lb ed="X" n="0474c06"/><lb ed="R113" n="0320b14"/>堅。或曰。何不使左右人。老夫曰。經涉寒暑。起坐不常。
<lb ed="X" n="0474c07"/><lb ed="R113" n="0320b15"/>不欲勞之。</p>
<lb ed="X" n="0474c08"/><lb ed="R113" n="0320b16"/><cb:div type="note"><entry><form>賦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c0802" cb:place="inline">稟也。均表敷布曰賦。謂天之所賦性於人。均
<lb ed="X" n="0474c09"/><lb ed="R113" n="0320b17"/>而無偏也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474c10"/><lb ed="R113" n="0320b18"/><entry><form>權衡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c1003" cb:place="inline">上秤鎚也。下秤杆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474c11"/><lb ed="R113" n="0321a01"/><entry><form>貨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c1102" cb:place="inline">以財變物曰貨。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474c12"/><lb ed="R113" n="0321a02"/><entry><form>殖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c1202" cb:place="inline">積聚財寶曰殖。又貨之所宜曰殖。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474c13"/><lb ed="R113" n="0321a03"/><entry><form>一日不作</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c1305" cb:place="inline">百丈寺。在南嶽之絕頂也。<name role="" type="person">大智禪師</name>
<lb ed="X" n="0474c14"/><lb ed="R113" n="0321a04"/>每日力作以償其供。有勸止者。則曰我無德以勞
<lb ed="X" n="0474c15"/><lb ed="R113" n="0321a05"/>人。衆不忍而藏其作具。徧索不得遂不食。故有一
<lb ed="X" n="0474c16"/><lb ed="R113" n="0321a06"/>日不作。一日不食之語。流播寰宇。先德率身。多如
<lb ed="X" n="0474c17"/><lb ed="R113" n="0321a07"/>此矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0474c18"/><lb ed="R113" n="0321a08"/><entry><form>垂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c1802" cb:place="inline">將也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>涉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0474c1805" cb:place="inline">歷也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0474c19"/><lb ed="R113" n="0321a09"/><p xml:id="pX64p0474c1901">舜老夫曰。傳持此道。所貴一切眞實。別邪正。去妄情。
<lb ed="X" n="0474c20"/><lb ed="R113" n="0321a10"/>乃治心之實。識因果。明罪福。乃操履之實。弘道德。接
<lb ed="X" n="0474c21"/><lb ed="R113" n="0321a11"/>方來。乃住持之實。量才能。請執事。乃用人之實。察言
<lb ed="X" n="0474c22"/><lb ed="R113" n="0321a12"/>行。定可否。乃求賢之實。不存其實。徒衒虗名。無益於
<lb ed="X" n="0474c23"/><lb ed="R113" n="0321a13"/>理。是故人之操履。惟要誠實。苟執之不渝。雖夷險可
<lb ed="X" n="0474c24"/><lb ed="R113" n="0321a14"/>以一致<note place="inline">二事坦然菴集</note>。</p>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0475a" n="0475a"/>
<lb ed="X" n="0475a01"/><lb ed="R113" n="0321a15"/><cb:div type="note"><entry><form>傳持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0103" cb:place="inline">代代相承曰傳。拳拳執守曰持。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a02"/><lb ed="R113" n="0321a16"/><entry><form>操</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0202" cb:place="inline">守志不改曰操。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>履</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0209" cb:place="inline">踐行不怠曰履。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a03"/><lb ed="R113" n="0321a17"/><entry><form>住持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0303" cb:place="inline">安住道德。執持敎化。令法久住故也。又住
<lb ed="X" n="0475a04"/><lb ed="R113" n="0321a18"/>於眞理。持而不失也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a05"/><lb ed="R113" n="0321b01"/><entry><form>衒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0502" cb:place="inline">彰賣也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>渝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0506" cb:place="inline">變也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a06"/><lb ed="R113" n="0321b02"/><entry><form>夷險</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0603" cb:place="inline">上坦而平也。下峻而不平也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a07"/><lb ed="R113" n="0321b03"/><entry><form>致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a0702" cb:place="inline">理也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0475a08"/><lb ed="R113" n="0321b04"/><p xml:id="pX64p0475a0801">舜老夫謂浮山遠錄公曰。次究無上妙道。窮則益堅。
<lb ed="X" n="0475a09"/><lb ed="R113" n="0321b05"/>老當益壯。不可循俗。苟竊聲利。自喪至德。夫玉貴潔
<lb ed="X" n="0475a10"/><lb ed="R113" n="0321b06"/>潤。故丹紫莫能渝其質。松表歲寒。霜雪莫能凋其操。
<lb ed="X" n="0475a11"/><lb ed="R113" n="0321b07"/>是知節義爲天下之大。惟公標致可尙。得不自強。古
<lb ed="X" n="0475a12"/><lb ed="R113" n="0321b08"/>人云。逸翮獨翔。孤風絕侶。宜其然矣<note place="inline">廣錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0475a13"/><lb ed="R113" n="0321b09"/><cb:div type="note"><entry><form>遠錄公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a1304" cb:place="inline">舒州浮山法遠圓鑑禪師。鄭州王氏子。
<lb ed="X" n="0475a14"/><lb ed="R113" n="0321b10"/>嗣葉縣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0475001" n="0475001"/>肖禪師。遠嘗與達觀頴。薛大頭。七八輩遊
<lb ed="X" n="0475a15"/><lb ed="R113" n="0321b11"/>蜀。幾次遭連。師以智脫之。衆以曉吏事。故稱錄公
<lb ed="X" n="0475a16"/><lb ed="R113" n="0321b12"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a17"/><lb ed="R113" n="0321b13"/><entry><form>益堅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a1703" cb:place="inline">乃馬援之言也。不墜靑雲之志。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a18"/><lb ed="R113" n="0321b14"/><entry><form>益壯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a1803" cb:place="inline">寧識白首之心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a19"/><lb ed="R113" n="0321b15"/><entry><form>苟竊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a1903" cb:place="inline">不正之貌。苟容而取安也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a20"/><lb ed="R113" n="0321b16"/><entry><form>志</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a2002" cb:place="inline">心之所之曰志。謹乎而不逐物也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a21"/><lb ed="R113" n="0321b17"/><entry><form>質</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a2102" cb:place="inline">本色也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>表</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a2106" cb:place="inline">耐也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a22"/><lb ed="R113" n="0321b18"/><entry><form>節義</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a2203" cb:place="inline">有節操而所行合乎義理也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a23"/><lb ed="R113" n="0322a01"/><entry><form>標致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a2303" cb:place="inline">標。擧也。言其超卓傑立之極也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475a24"/><lb ed="R113" n="0322a02"/><entry><form>自強</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475a2403" cb:place="inline">易云。君子之道。終日乾乾。而自強不息也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0475b" n="0475b"/>
<lb ed="X" n="0475b01"/><lb ed="R113" n="0322a03"/><entry><form>逸翮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475b0103" cb:place="inline">上縱也。下羽勁也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0475b02"/><lb ed="R113" n="0322a04"/><p xml:id="pX64p0475b0201">浮山遠和尙曰。古人親師擇友。曉夕不敢自怠。至於
<lb ed="X" n="0475b03"/><lb ed="R113" n="0322a05"/>執<g ref="#CB05315">㸑</g>負舂。陸沈賤役。未嘗憚勞。予在葉縣。備曾試之。
<lb ed="X" n="0475b04"/><lb ed="R113" n="0322a06"/>然一有顧利害。較得失之心。則依違姑息。靡所不至。
<lb ed="X" n="0475b05"/><lb ed="R113" n="0322a07"/>且身旣不正。又安能學道乎<note place="inline">岳侍者法語</note>。</p>
<lb ed="X" n="0475b06"/><lb ed="R113" n="0322a08"/><cb:div type="note"><entry><form>陸沈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475b0603" cb:place="inline">言無水而沈也。當顯而反隱。陸沈於衆。不
<lb ed="X" n="0475b07"/><lb ed="R113" n="0322a09"/>願人知也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475b08"/><lb ed="R113" n="0322a10"/><entry><form>葉縣省</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475b0804" cb:place="inline">汝州葉縣廣敎院。歸省禪師。冀州賈氏子。
<lb ed="X" n="0475b09"/><lb ed="R113" n="0322a11"/>嗣首山念禪師。南嶽下九世。其住持枯淡嚴密。衲
<lb ed="X" n="0475b10"/><lb ed="R113" n="0322a12"/>子畏之。浮山遠。天衣懷。聞其高風。特往參叩。正値
<lb ed="X" n="0475b11"/><lb ed="R113" n="0322a13"/>雪寒。省喝罵驅逐。至以將水潑地。衣服皆濕。他僧
<lb ed="X" n="0475b12"/><lb ed="R113" n="0322a14"/>怒去。唯遠與懷。整衣敷具。復坐如故。師到呵曰。你
<lb ed="X" n="0475b13"/><lb ed="R113" n="0322a15"/>更不去。待我打你。遠近前云。某二人數千里。特來
<lb ed="X" n="0475b14"/><lb ed="R113" n="0322a16"/>參和尙禪。豈以一杓水潑之。便去。師笑曰。你兩個
<lb ed="X" n="0475b15"/><lb ed="R113" n="0322a17"/>果來要參禪。却去挂搭。遠充典座。衆苦其枯淡。省
<lb ed="X" n="0475b16"/><lb ed="R113" n="0322a18"/>偶出庄去。遠竊取鑰匙。取油麵。作五味粥方熟。師
<lb ed="X" n="0475b17"/><lb ed="R113" n="0322b01"/>忽歸。粥罷詣典作。遠至。師云。汝竊取油麵。係盜用
<lb ed="X" n="0475b18"/><lb ed="R113" n="0322b02"/>常住。遠云。實取油麵。願乞責罰。師令算估衣鉢還
<lb ed="X" n="0475b19"/><lb ed="R113" n="0322b03"/>訖。更打三十拄杖趕出院。道友勸勉。師不允。友曰。
<lb ed="X" n="0475b20"/><lb ed="R113" n="0322b04"/>若不容歸。只乞隨衆聽法。師亦不許。師一日出街。
<lb ed="X" n="0475b21"/><lb ed="R113" n="0322b05"/>見遠旅邸前立。師曰。此是院門房廊。你在此許久。
<lb ed="X" n="0475b22"/><lb ed="R113" n="0322b06"/>曾還店錢否。令算所欠追取。遠無難色。持鉢於市
<lb ed="X" n="0475b23"/><lb ed="R113" n="0322b07"/>化還之。師一日出街。見遠持鉢。歸謂衆曰。遠眞意
<lb ed="X" n="0475b24"/><lb ed="R113" n="0322b08"/>參禪。遂令歸。上堂對衆付衣法嗣。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0475c" n="0475c"/>
<lb ed="X" n="0475c01"/><lb ed="R113" n="0322b09"/><entry><form>依違</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c0103" cb:place="inline">謀善者從之。不善者違之。亦何有所定平。
<lb ed="X" n="0475c02"/><lb ed="R113" n="0322b10"/>出小雅也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475c03"/><lb ed="R113" n="0322b11"/><entry><form>姑息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c0303" cb:place="inline">苟容取安。出禮記。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0475c04"/><lb ed="R113" n="0322b12"/><p xml:id="pX64p0475c0401">遠公曰。夫天地之間。誠有易生之物。使一日暴之。十
<lb ed="X" n="0475c05"/><lb ed="R113" n="0322b13"/>日寒之。亦未見有能生者。無上妙道。昭昭然在於心
<lb ed="X" n="0475c06"/><lb ed="R113" n="0322b14"/>目之間。故不難見。要在志之堅。行之力。坐立可待。其
<lb ed="X" n="0475c07"/><lb ed="R113" n="0322b15"/>或一日信。而十日疑之。朝則勤而夕則憚之。豈獨目
<lb ed="X" n="0475c08"/><lb ed="R113" n="0322b16"/>前難見。予恐終其身而背之矣<note place="inline">雲首座書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0475c09"/><lb ed="R113" n="0322b17"/><cb:div type="note"><entry><form>暴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c0902" cb:place="inline">音曝。日晒也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0475c10"/><lb ed="R113" n="0322b18"/><p xml:id="pX64p0475c1001">遠公曰。住持之要。莫先審取捨。取捨之極。定於內。安
<lb ed="X" n="0475c11"/><lb ed="R113" n="0323a01"/>危之萌。定於外矣。然安非一日之安。危非一日之危。
<lb ed="X" n="0475c12"/><lb ed="R113" n="0323a02"/>皆從積漸。不可不察。以道德住持積道德。以禮義住
<lb ed="X" n="0475c13"/><lb ed="R113" n="0323a03"/>持積禮義。以刻剝住持積怨恨。怨恨積則中外離背。
<lb ed="X" n="0475c14"/><lb ed="R113" n="0323a04"/>禮義積則中外和悅。道德積則中外感服。是故道德
<lb ed="X" n="0475c15"/><lb ed="R113" n="0323a05"/>禮義洽。則中外樂。刻剝怨恨極。則中外哀。夫哀樂之
<lb ed="X" n="0475c16"/><lb ed="R113" n="0323a06"/>感。禍福斯應矣。</p>
<lb ed="X" n="0475c17"/><lb ed="R113" n="0323a07"/><cb:div type="note"><entry><form>刻剝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c1703" cb:place="inline">削害於人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475c18"/><lb ed="R113" n="0323a08"/><entry><form>中外</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c1803" cb:place="inline">中則徒屬。外則四衆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0475c19"/><lb ed="R113" n="0323a09"/><entry><form>洽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c1902" cb:place="inline">恩澤周徧曰洽。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>哀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0475c1909" cb:place="inline">敢怒而不敢言。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0475c20"/><lb ed="R113" n="0323a10"/><p xml:id="pX64p0475c2001">遠公曰。住持有三要。曰仁。曰明。曰勇。仁者行道德。興
<lb ed="X" n="0475c21"/><lb ed="R113" n="0323a11"/>敎化。安上下。悅往來。明者遵禮義。識安危。察賢愚。辨
<lb ed="X" n="0475c22"/><lb ed="R113" n="0323a12"/>是非。勇者事果決。斷不疑。姦必除。<g ref="#CB02439">佞</g>必去。仁而不明。
<lb ed="X" n="0475c23"/><lb ed="R113" n="0323a13"/>如有田不耕。明而不勇。如有苗不耘。勇而不仁。猶知
<lb ed="X" n="0475c24"/><lb ed="R113" n="0323a14"/>刈而不知種。三者備則叢林興。缺一則衰。缺二則危。
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0476a" n="0476a"/>
<lb ed="X" n="0476a01"/><lb ed="R113" n="0323a15"/>三者無一。則住持之道廢矣<note place="inline">二事與淨因臻和尙書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0476a02"/><lb ed="R113" n="0323a16"/><cb:div type="note"><entry><form>三要</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a0203" cb:place="inline"><name role="" type="person">宋仁宗</name>。<name role="" type="person">司馬光</name>諫曰。仁明勇。註曰。仁者純
<lb ed="X" n="0476a03"/><lb ed="R113" n="0323a17"/>乎天理。斷絕衆惡。無一毫私欲也。明者燭物理。辯
<lb ed="X" n="0476a04"/><lb ed="R113" n="0323a18"/>是非。無一息之疑惑也。勇者見義必爲。聞善必遷。
<lb ed="X" n="0476a05"/><lb ed="R113" n="0323b01"/>無一之退怯也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476a06"/><lb ed="R113" n="0323b02"/><entry><form>敎化</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a0603" cb:place="inline">以道誨人曰敎。躬行於上。風動於下曰化。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476a07"/><lb ed="R113" n="0323b03"/><entry><form><g ref="#CB02439">佞</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a0702" cb:place="inline">才辨善趋承也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476a08"/><lb ed="R113" n="0323b04"/><entry><form>耘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a0802" cb:place="inline">鋤也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>刈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a0805" cb:place="inline">割也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0476a09"/><lb ed="R113" n="0323b05"/><p xml:id="pX64p0476a0901">遠公曰。智愚賢不肖。如水火不同器。寒暑不同時。葢
<lb ed="X" n="0476a10"/><lb ed="R113" n="0323b06"/>素分也。賢智之士。醇懿端厚。以道德仁義是謀。發言
<lb ed="X" n="0476a11"/><lb ed="R113" n="0323b07"/>行事。惟恐不合人情。不通物理。不肖之者。姦險詐<g ref="#CB02439">佞</g>。
<lb ed="X" n="0476a12"/><lb ed="R113" n="0323b08"/>矜<anchor xml:id="nkr_note_add_0476a1201" n="0476a1201"/><anchor xml:id="beg0476a1201" n="0476a1201"/>己<anchor xml:id="end0476a1201"/>逞能。嗜慾苟利。一切不顧。故禪林得賢者。道德
<lb ed="X" n="0476a13"/><lb ed="R113" n="0323b09"/>脩。綱紀立。遂成法席。廁一不肖者在其間。攪羣亂衆。
<lb ed="X" n="0476a14"/><lb ed="R113" n="0323b10"/>中外不安。雖大智禮法。縱有何用。智愚賢不肖優劣
<lb ed="X" n="0476a15"/><lb ed="R113" n="0323b11"/>如此爾。烏得不擇焉<note place="inline">惠力芳和尙書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0476a16"/><lb ed="R113" n="0323b12"/><cb:div type="note"><entry><form>智愚賢不肖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a1606" cb:place="inline">稟淸和之氣。才識明敏曰智。稟滓
<lb ed="X" n="0476a17"/><lb ed="R113" n="0323b13"/>濁駁雜之氣。頑蠢無知曰愚。稟得天地至和之氣。
<lb ed="X" n="0476a18"/><lb ed="R113" n="0323b14"/>慈儉溫良曰賢。稟陰陽謬亂之氣。凶險奸邪曰不
<lb ed="X" n="0476a19"/><lb ed="R113" n="0323b15"/>肖。如明暗相傾。薰猶不並。決然之理矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476a20"/><lb ed="R113" n="0323b16"/><entry><form>詐<g ref="#CB02439">佞</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a2003" cb:place="inline">詐<g ref="#CB02439">佞</g>者。與君子不似也。謂發言宛同聖賢。
<lb ed="X" n="0476a21"/><lb ed="R113" n="0323b17"/>行事不如常人。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476a22"/><lb ed="R113" n="0323b18"/><entry><form>素分</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a2203" cb:place="inline">命稟於有生之前。而淸濁<anchor xml:id="nkr_note_add_0476a2201" n="0476a2201"/><anchor xml:id="beg0476a2201" n="0476a2201"/>已<anchor xml:id="end0476a2201"/>定。故有智愚
<lb ed="X" n="0476a23"/><lb ed="R113" n="0324a01"/>之分也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476a24"/><lb ed="R113" n="0324a02"/><entry><form>醇懿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476a2403" cb:place="inline">一色成體曰醇。溫柔克聖曰懿。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0476b" n="0476b"/>
<lb ed="X" n="0476b01"/><lb ed="R113" n="0324a03"/><entry><form>嗜慾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b0103" cb:place="inline">上貪也。下情之所好慾也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476b02"/><lb ed="R113" n="0324a04"/><entry><form>綱紀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b0203" cb:place="inline">總繩曰綱。衆目曰紀。網賴綱紀。君賴股肱。
<lb ed="X" n="0476b03"/><lb ed="R113" n="0324a05"/>乃規範之大者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476b04"/><lb ed="R113" n="0324a06"/><entry><form>優劣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b0403" cb:place="inline">上勝也。下衰弱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476b05"/><lb ed="R113" n="0324a07"/><entry><form>烏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b0502" cb:place="inline">何也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0476b06"/><lb ed="R113" n="0324a08"/><p xml:id="pX64p0476b0601">遠公曰。住持居上。當謙恭以接下。執事在下。要盡情
<lb ed="X" n="0476b07"/><lb ed="R113" n="0324a09"/>以奉上。上下旣和。則住持之道通矣。居上者。驕倨自
<lb ed="X" n="0476b08"/><lb ed="R113" n="0324a10"/>尊。在下者。怠慢自疎。上下之情不通。則住持之道塞
<lb ed="X" n="0476b09"/><lb ed="R113" n="0324a11"/>矣。古德住持。閒暇無事。與學者從容議論。靡所不至。
<lb ed="X" n="0476b10"/><lb ed="R113" n="0324a12"/>由是一言半句。載于傳記。逮今稱之。其故何哉。一則
<lb ed="X" n="0476b11"/><lb ed="R113" n="0324a13"/>欲使上情下通。道無壅蔽。二則預知學者。才性能否。
<lb ed="X" n="0476b12"/><lb ed="R113" n="0324a14"/>其於進退之間。皆合其宜。自然上下雍肅。遐邇皈敬。
<lb ed="X" n="0476b13"/><lb ed="R113" n="0324a15"/>叢林之興。由此致耳<note place="inline">與靑華嚴書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0476b14"/><lb ed="R113" n="0324a16"/><cb:div type="note"><entry><form>從容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b1403" cb:place="inline">上七恭切。含緩而不迫也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476b15"/><lb ed="R113" n="0324a17"/><entry><form>雍肅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b1503" cb:place="inline">和敬也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0476b16"/><lb ed="R113" n="0324a18"/><p xml:id="pX64p0476b1601">遠公謂道吾眞曰。學未至於道。衒耀見聞。馳騁機解。
<lb ed="X" n="0476b17"/><lb ed="R113" n="0324b01"/>以口舌辯利相勝者。猶如廁屋塗汚丹雘。祇增其臭
<lb ed="X" n="0476b18"/><lb ed="R113" n="0324b02"/>耳<note place="inline">西湖記聞</note>。</p>
<lb ed="X" n="0476b19"/><lb ed="R113" n="0324b03"/><cb:div type="note"><entry><form>道吾眞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b1904" cb:place="inline">潭州道吾寺可眞禪師。嗣石霜圓禪師。
<lb ed="X" n="0476b20"/><lb ed="R113" n="0324b04"/>南嶽十世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476b21"/><lb ed="R113" n="0324b05"/><entry><form>馳騁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b2103" cb:place="inline">自誇也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476b22"/><lb ed="R113" n="0324b06"/><entry><form>丹雘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476b2203" cb:place="inline">彩色之總名。山海經云。<name role="" type="person">雞足山</name>下多丹雘。
<lb ed="X" n="0476b23"/><lb ed="R113" n="0324b07"/>說文云。雘。美也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0476b24"/><lb ed="R113" n="0324b08"/><p xml:id="pX64p0476b2401">遠公謂演首座曰。心爲一身之主。萬行之本。心不妙
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0476c" n="0476c"/>
<lb ed="X" n="0476c01"/><lb ed="R113" n="0324b09"/>悟。妄情自生。妄情旣生。見理不明。見理不明。是非謬
<lb ed="X" n="0476c02"/><lb ed="R113" n="0324b10"/>亂。所以治心。須求妙悟。悟則神和氣靜。容敬色莊。妄
<lb ed="X" n="0476c03"/><lb ed="R113" n="0324b11"/>想情慮。皆融爲眞心矣。以此治心。心自靈妙。然後導
<lb ed="X" n="0476c04"/><lb ed="R113" n="0324b12"/>物指迷。孰不從化<note place="inline">浮山實錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0476c05"/><lb ed="R113" n="0324b13"/><cb:div type="note"><entry><form>五祖演</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c0504" cb:place="inline">蘄州五祖法演禪師。綿州鄧氏子。嗣白
<lb ed="X" n="0476c06"/><lb ed="R113" n="0324b14"/>雲端禪師。南嶽下十三世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c07"/><lb ed="R113" n="0324b15"/><entry><form>心</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c0702" cb:place="inline">心者。神明之府。虗靈洞徹。以具衆理而應萬
<lb ed="X" n="0476c08"/><lb ed="R113" n="0324b16"/>事者也。謂百千三昧。無量法門。莫不皆由一心而
<lb ed="X" n="0476c09"/><lb ed="R113" n="0324b17"/>建立也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c10"/><lb ed="R113" n="0324b18"/><entry><form>敬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c1002" cb:place="inline">和悅也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>莊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c1006" cb:place="inline">端嚴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c11"/><lb ed="R113" n="0325a01"/><entry><form>神</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c1102" cb:place="inline">靈也。陰陽不測之謂神。又陽之精也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0476c12"/><lb ed="R113" n="0325a02"/><p xml:id="pX64p0476c1201">五祖演和尙曰。今時叢林學道之士。聲名不揚。匪爲
<lb ed="X" n="0476c13"/><lb ed="R113" n="0325a03"/>人之所信者。葢爲梵行不淸白。爲人不諦當。輙或苟
<lb ed="X" n="0476c14"/><lb ed="R113" n="0325a04"/>求名聞利食。乃廣衒其華飾。遂被識者所譏。故蔽其
<lb ed="X" n="0476c15"/><lb ed="R113" n="0325a05"/>要妙。雖有道德如佛祖。聞見疑而不信矣。爾輩他日。
<lb ed="X" n="0476c16"/><lb ed="R113" n="0325a06"/>若有把芽葢頭。當以此而自勉<note place="inline">佛鑒與佛果書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0476c17"/><lb ed="R113" n="0325a07"/><cb:div type="note"><entry><form>士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c1702" cb:place="inline">有德之稱。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c18"/><lb ed="R113" n="0325a08"/><entry><form>諦當</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c1803" cb:place="inline">審實曰諦。中正曰當。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c19"/><lb ed="R113" n="0325a09"/><entry><form>聞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c1902" cb:place="inline">去聲。聲著於外曰聞。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c20"/><lb ed="R113" n="0325a10"/><entry><form>利養</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c2003" cb:place="inline">財之所欲曰利。利之所樂曰養。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c21"/><lb ed="R113" n="0325a11"/><entry><form>把茅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c2103" cb:place="inline">出世爲人而結菴。乃草菴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0476c22"/><lb ed="R113" n="0325a12"/><entry><form>勉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0476c2202" cb:place="inline">加力行之也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0476c23"/><lb ed="R113" n="0325a13"/><p xml:id="pX64p0476c2301">演祖曰。師翁初住楊岐。老屋敗椽。僅蔽風雨。適臨冬
<lb ed="X" n="0476c24"/><lb ed="R113" n="0325a14"/>莫。雪霰滿牀。居不遑處。衲子投誠願充修造。師翁却
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0477a" n="0477a"/>
<lb ed="X" n="0477a01"/><lb ed="R113" n="0325a15"/>之曰。我佛有言。時當減劫。高岸深谷。遷變不常。安得
<lb ed="X" n="0477a02"/><lb ed="R113" n="0325a16"/>圓滿如意。自求稱足。汝等出家學道。做手脚未穩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0477a0201" n="0477a0201"/><anchor xml:id="beg0477a0201" n="0477a0201"/>已<anchor xml:id="end0477a0201"/>
<lb ed="X" n="0477a03"/><lb ed="R113" n="0325a17"/>是四五十歲。詎有閒工夫事豐屋耶。竟不從。翌日上
<lb ed="X" n="0477a04"/><lb ed="R113" n="0325a18"/>堂曰。楊岐乍住屋壁疎。滿牀盡撒雪珍珠。縮却項。暗
<lb ed="X" n="0477a05"/><lb ed="R113" n="0325b01"/>嗟吁。翻憶古人樹下居<note place="inline">廣錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0477a06"/><lb ed="R113" n="0325b02"/><cb:div type="note"><entry><form>楊岐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a0603" cb:place="inline">遠州楊岐山方會禪師。宜春冷氏之子。嗣
<lb ed="X" n="0477a07"/><lb ed="R113" n="0325b03"/>慈明圓禪師。南嶽十世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a08"/><lb ed="R113" n="0325b04"/><entry><form>莫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a0802" cb:place="inline">與暮同。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>霰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a0806" cb:place="inline">雨雪雜下。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a09"/><lb ed="R113" n="0325b05"/><entry><form>遑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a0902" cb:place="inline">不急之貌。謂雖有雪霰。不以寒苦動其心。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a10"/><lb ed="R113" n="0325b06"/><entry><form>詎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a1002" cb:place="inline">豈也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a11"/><lb ed="R113" n="0325b07"/><entry><form>事豐屋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a1104" cb:place="inline">事。好也。宋李靖公名沆。爲丞相。自奉甚
<lb ed="X" n="0477a12"/><lb ed="R113" n="0325b08"/>薄。所居陋巷。廳事無重門。家人勸修之。沆曰。身食
<lb ed="X" n="0477a13"/><lb ed="R113" n="0325b09"/>厚祿。安榮如意。人生朝暮不保。奚用功夫。事豐屋
<lb ed="X" n="0477a14"/><lb ed="R113" n="0325b10"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a15"/><lb ed="R113" n="0325b11"/><entry><form>翌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a1502" cb:place="inline">明日也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a16"/><lb ed="R113" n="0325b12"/><entry><form>樹下居</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a1604" cb:place="inline">佛戒弟子日中一食。樹下一宿。修身以
<lb ed="X" n="0477a17"/><lb ed="R113" n="0325b13"/>避名。臨大節而不可奪。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0477a18"/><lb ed="R113" n="0325b14"/><p xml:id="pX64p0477a1801">演祖曰。衲子守心城。奉戒律。日夜思之。朝夕行之。行
<lb ed="X" n="0477a19"/><lb ed="R113" n="0325b15"/>無越思。思無越行。有其始而成其終。猶耕者之有畔。
<lb ed="X" n="0477a20"/><lb ed="R113" n="0325b16"/>其過鮮矣。</p>
<lb ed="X" n="0477a21"/><lb ed="R113" n="0325b17"/><cb:div type="note"><entry><form>心城</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a2103" cb:place="inline">謂其中有正覺法王。萬德所聚。故曰心城。
<lb ed="X" n="0477a22"/><lb ed="R113" n="0325b18"/>使冠不侵奪。境緣不搖動。方可進道。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477a23"/><lb ed="R113" n="0326a01"/><entry><form>越思</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477a2303" cb:place="inline">越。過也。學而不思則罔。思而不學則殆。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0477a24"/><lb ed="R113" n="0326a02"/><p xml:id="pX64p0477a2401">演祖曰。所謂叢林者。陶鑄聖凡。養育才器之地。敎化
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0477b" n="0477b"/>
<lb ed="X" n="0477b01"/><lb ed="R113" n="0326a03"/>之所從出。雖羣居類聚。率而齊之。各有師承。今諸方
<lb ed="X" n="0477b02"/><lb ed="R113" n="0326a04"/>不務守先聖法度。好惡偏情。多以<anchor xml:id="nkr_note_add_0477b0201" n="0477b0201"/><anchor xml:id="beg0477b0201" n="0477b0201"/>己<anchor xml:id="end0477b0201"/>是革物。使後輩
<lb ed="X" n="0477b03"/><lb ed="R113" n="0326a05"/>當何取法<note place="inline">二事坦然集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0477b04"/><lb ed="R113" n="0326a06"/><cb:div type="note"><entry><form>陶鑄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477b0403" cb:place="inline">範土曰陶。鎔金曰鑄。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477b05"/><lb ed="R113" n="0326a07"/><entry><form>革</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477b0502" cb:place="inline">改也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0477b06"/><lb ed="R113" n="0326a08"/><p xml:id="pX64p0477b0601">演祖曰。利生傳道。務在得人。而知人之難。聖哲所病。
<lb ed="X" n="0477b07"/><lb ed="R113" n="0326a09"/>聽其言而未保其行。求其行而恐遺其才。自非素與
<lb ed="X" n="0477b08"/><lb ed="R113" n="0326a10"/>交遊。備詳本末。探其志行。觀其器能。然後守道藏用
<lb ed="X" n="0477b09"/><lb ed="R113" n="0326a11"/>者。可得而知。沽名飾貌者。不容其僞。縱其潛密。亦見
<lb ed="X" n="0477b10"/><lb ed="R113" n="0326a12"/>淵源。夫觀探詳聽之理。固非一朝一夕之所能。所以
<lb ed="X" n="0477b11"/><lb ed="R113" n="0326a13"/>南嶽讓見大鑒之後。猶執事十五秋。<name role="" type="person">馬祖</name>見讓之時。
<lb ed="X" n="0477b12"/><lb ed="R113" n="0326a14"/>亦相從十餘載。是知先聖授受之際。固非淺薄所敢
<lb ed="X" n="0477b13"/><lb ed="R113" n="0326a15"/>傳持。如一器水。傳於一器。始堪克紹洪規。如當家種
<lb ed="X" n="0477b14"/><lb ed="R113" n="0326a16"/>草。此其觀探詳聽之理明騐也。豈容巧言令色。便僻
<lb ed="X" n="0477b15"/><lb ed="R113" n="0326a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0477b1501" n="0477b1501"/><anchor xml:id="beg0477b1501" n="0477b1501"/>諂<anchor xml:id="end0477b1501"/>媚而克選者哉<note place="inline">圓悟書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0477b16"/><lb ed="R113" n="0326a18"/><cb:div type="note"><entry><form>病</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477b1602" cb:place="inline">憂也。聖人云。不患人之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0477b1601" n="0477b1601"/><anchor xml:id="beg0477b1601" n="0477b1601"/>己<anchor xml:id="end0477b1601"/>知。患不知人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477b17"/><lb ed="R113" n="0326b01"/><entry><form>聽言觀行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477b1705" cb:place="inline">始我觀聽於人也。謂聽其所說。以爲
<lb ed="X" n="0477b18"/><lb ed="R113" n="0326b02"/>有德。但恐其能言而不能行。必欲觀其所行之行
<lb ed="X" n="0477b19"/><lb ed="R113" n="0326b03"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477b20"/><lb ed="R113" n="0326b04"/><entry><form>南嶽讓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477b2004" cb:place="inline">衡州南嶽懷讓禪師。金州杜氏子。嗣六
<lb ed="X" n="0477b21"/><lb ed="R113" n="0326b05"/>祖大鑑禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477b22"/><lb ed="R113" n="0326b06"/><entry><form>大鑑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477b2203" cb:place="inline">六祖惠能大鑑禪師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0477b2201" n="0477b2201"/><anchor xml:id="beg0477b2201" n="0477b2201"/>范<anchor xml:id="end0477b2201"/>陽人。卽<g ref="#CB04569">𣵠</g>州也。盧
<lb ed="X" n="0477b23"/><lb ed="R113" n="0326b07"/>氏子。先父遷於嶺南新州住。後生能。嗣五祖弘忍
<lb ed="X" n="0477b24"/><lb ed="R113" n="0326b08"/>大師也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0477c" n="0477c"/>
<lb ed="X" n="0477c01"/><lb ed="R113" n="0326b09"/><entry><form><name role="" type="person">馬祖</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c0103" cb:place="inline">江西<name role="" type="person">馬祖</name>道一禪師。漢州什邡縣馬氏子。
<lb ed="X" n="0477c02"/><lb ed="R113" n="0326b10"/>嗣南嶽讓禪師。依<name role="" type="person">羅漢寺</name>出家。容貌奇異。牛行虎
<lb ed="X" n="0477c03"/><lb ed="R113" n="0326b11"/>視。引舌過鼻。足下有二輪。乃<name role="" type="person">唐德宗</name>時人也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477c04"/><lb ed="R113" n="0326b12"/><entry><form>固非下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c0404" cb:place="inline">道高於師。方堪傳授。見與師齊。減師半
<lb ed="X" n="0477c05"/><lb ed="R113" n="0326b13"/>德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477c06"/><lb ed="R113" n="0326b14"/><entry><form>洪規</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c0603" cb:place="inline">大法也。謂權衡佛祖。模範人天。非細事也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477c07"/><lb ed="R113" n="0326b15"/><entry><form>當家種草</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c0705" cb:place="inline">當家者。選有德之子。克紹家業。使祖
<lb ed="X" n="0477c08"/><lb ed="R113" n="0326b16"/>風之不遺墜也。種草者。如農家種田。相地厚薄而
<lb ed="X" n="0477c09"/><lb ed="R113" n="0326b17"/>投子也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477c10"/><lb ed="R113" n="0326b18"/><entry><form>巧言令色</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c1005" cb:place="inline">令。猶善也。言乃心之聲出於口。當出
<lb ed="X" n="0477c11"/><lb ed="R113" n="0327a01"/>而出。色乃心之發見於面。當見而見。則天理存於
<lb ed="X" n="0477c12"/><lb ed="R113" n="0327a02"/>內矣。或出諸於外。巧言如簧。甘言若醴。象恭其容。
<lb ed="X" n="0477c13"/><lb ed="R113" n="0327a03"/>色莊其貌。務以悅人之聽觀。而本心之德全忘矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477c14"/><lb ed="R113" n="0327a04"/><entry><form>便僻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c1403" cb:place="inline">外習威儀。擧止輕揚。而內無實德也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0477c15"/><lb ed="R113" n="0327a05"/><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0477c1501" n="0477c1501"/><anchor xml:id="beg0477c1501" n="0477c1501"/>諂<anchor xml:id="end0477c1501"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c1502" cb:place="inline">屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0477c1502" n="0477c1502"/><anchor xml:id="beg0477c1502" n="0477c1502"/>己<anchor xml:id="end0477c1502"/><g ref="#CB02439">佞</g>求曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0477c1503" n="0477c1503"/><anchor xml:id="beg0477c1503" n="0477c1503"/>諂<anchor xml:id="end0477c1503"/>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0477c1510" cb:place="inline">親順取悅於人也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0477c16"/><lb ed="R113" n="0327a06"/><p xml:id="pX64p0477c1601">演祖曰。住持大柄。在惠與德。二者兼行。廢一不可。惠
<lb ed="X" n="0477c17"/><lb ed="R113" n="0327a07"/>而罔德。則人不敬。德而罔惠。則人不懷。苟知惠之可
<lb ed="X" n="0477c18"/><lb ed="R113" n="0327a08"/>懷。加其德以相濟。則所敷之惠。適足以安上下。誘四
<lb ed="X" n="0477c19"/><lb ed="R113" n="0327a09"/>來。苟知德之可敬。加其惠以相資。則所持之德。適足
<lb ed="X" n="0477c20"/><lb ed="R113" n="0327a10"/>以紹先覺。導愚迷。故善住持者。養德以行惠。宣惠以
<lb ed="X" n="0477c21"/><lb ed="R113" n="0327a11"/>持德。德而能養則不屈。惠而能行則有恩。由是德與
<lb ed="X" n="0477c22"/><lb ed="R113" n="0327a12"/>惠相蓄。惠與德互行。如此則德不用修而敬同佛祖。
<lb ed="X" n="0477c23"/><lb ed="R113" n="0327a13"/>惠不勞費而懷如父母。斯則湖海有志於道者。孰不
<lb ed="X" n="0477c24"/><lb ed="R113" n="0327a14"/>來歸。住持將傳道德。興敎化不明斯要。而莫之得也
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0478a" n="0478a"/>
<lb ed="X" n="0478a01"/><lb ed="R113" n="0327a15"/><note place="inline">與佛眼書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478a02"/><lb ed="R113" n="0327a16"/><cb:div type="note"><entry><form>柄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0202" cb:place="inline">權也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a03"/><lb ed="R113" n="0327a17"/><entry><form>慧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0302" cb:place="inline">以恩及人曰惠。愛施者仁之端。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a04"/><lb ed="R113" n="0327a18"/><entry><form>德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0402" cb:place="inline">以敬修身曰德。修身者智之府。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a05"/><lb ed="R113" n="0327b01"/><entry><form>敷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0502" cb:place="inline">施也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>適</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0505" cb:place="inline">當也用也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a06"/><lb ed="R113" n="0327b02"/><entry><form>養</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0602" cb:place="inline">保守也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>宣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0606" cb:place="inline">布散也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a07"/><lb ed="R113" n="0327b03"/><entry><form>蓄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0702" cb:place="inline">養也積也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a0707" cb:place="inline">誰也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0478a08"/><lb ed="R113" n="0327b04"/><p xml:id="pX64p0478a0801">演祖自海會遷東山。太平佛鑑。龍門佛眼。二人詣山
<lb ed="X" n="0478a09"/><lb ed="R113" n="0327b05"/>頭省覲。祖集耆舊主事。備湯果夜話。祖問佛鑑。舒州
<lb ed="X" n="0478a10"/><lb ed="R113" n="0327b06"/>熟否。對曰熟。祖曰。太平熟否。對曰熟。祖曰。諸莊共收
<lb ed="X" n="0478a11"/><lb ed="R113" n="0327b07"/>稻多少。佛鑒籌慮間。祖正色厲聲曰。汝濫爲一寺之
<lb ed="X" n="0478a12"/><lb ed="R113" n="0327b08"/>主。事無巨細。悉要究心。常住歲計。一衆所係。汝猶罔
<lb ed="X" n="0478a13"/><lb ed="R113" n="0327b09"/>知。其他細務。不言可見。山門執事。知因識果。若師翁
<lb ed="X" n="0478a14"/><lb ed="R113" n="0327b10"/>輔慈明師祖乎。汝不思常住物。重如山乎。葢演祖尋
<lb ed="X" n="0478a15"/><lb ed="R113" n="0327b11"/>常機辯峻捷。佛鑑旣執弟子禮。應對含緩。乃至如是。
<lb ed="X" n="0478a16"/><lb ed="R113" n="0327b12"/>古人云。師嚴然後所學之道尊。故東山門下子孫。多
<lb ed="X" n="0478a17"/><lb ed="R113" n="0327b13"/>賢德而超邁者。誠源遠而流長也<note place="inline">耿龍學與高菴書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478a18"/><lb ed="R113" n="0327b14"/><cb:div type="note"><entry><form>省覲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a1803" cb:place="inline">省察也。秋後見曰覲。如朝廷須爲朝覲。乃
<lb ed="X" n="0478a19"/><lb ed="R113" n="0327b15"/>會合省察一年之事。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a20"/><lb ed="R113" n="0327b16"/><entry><form>籌慮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a2003" cb:place="inline">方思後對。而不敢便答。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a21"/><lb ed="R113" n="0327b17"/><entry><form>正色</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a2103" cb:place="inline">有威而不猛。嚴而厲恭。雖曰怒。而不失其
<lb ed="X" n="0478a22"/><lb ed="R113" n="0327b18"/>正也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a23"/><lb ed="R113" n="0328a01"/><entry><form>細務</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a2303" cb:place="inline">急先務心。君子務本。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478a24"/><lb ed="R113" n="0328a02"/><entry><form>慈明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478a2403" cb:place="inline">潭州石霜慈明楚圓禪師。金州李氏子。嗣
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0478b" n="0478b"/>
<lb ed="X" n="0478b01"/><lb ed="R113" n="0328a03"/>汾陽善昭禪師。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b02"/><lb ed="R113" n="0328a04"/><entry><form>機辯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b0203" cb:place="inline">機如掣電。辯似懸河。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b03"/><lb ed="R113" n="0328a05"/><entry><form>弟子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b0303" cb:place="inline">學於師後曰弟。智從師生曰子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b04"/><lb ed="R113" n="0328a06"/><entry><form>應對</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b0403" cb:place="inline">有呼則應。有問則對。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b05"/><lb ed="R113" n="0328a07"/><entry><form>含緩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b0503" cb:place="inline">忍而不敢言曰含。從容而不急曰緩。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b06"/><lb ed="R113" n="0328a08"/><p xml:id="pX64p0478b0601">演祖見衲子有節義而可立者。室中峻拒。不假辭色。
<lb ed="X" n="0478b07"/><lb ed="R113" n="0328a09"/>察其偏邪<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b0701" n="0478b0701"/><anchor xml:id="beg0478b0701" n="0478b0701"/>諂<anchor xml:id="end0478b0701"/>侫。所爲猥屑不可敎者。愈加愛重。人皆
<lb ed="X" n="0478b08"/><lb ed="R113" n="0328a10"/>莫測。烏乎。葢祖之取捨。必有道矣<note place="inline">耿龍學跋法語</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478b09"/><lb ed="R113" n="0328a11"/><cb:div type="note"><entry><form>猥屑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b0903" cb:place="inline">不可言其所爲謂之惡也。猥。鄙也。屑。苟也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b10"/><lb ed="R113" n="0328a12"/><entry><form>愈加下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b1004" cb:place="inline">施不測之恩也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b11"/><lb ed="R113" n="0328a13"/><p xml:id="pX64p0478b1101">演祖曰。古人樂聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b1101" n="0478b1101"/><anchor xml:id="beg0478b1101" n="0478b1101"/>己<anchor xml:id="end0478b1101"/>過。喜於爲善。長於包荒。厚於隱
<lb ed="X" n="0478b12"/><lb ed="R113" n="0328a14"/>惡。謙以交友。勤以濟衆。不以得喪二其心。所以光明
<lb ed="X" n="0478b13"/><lb ed="R113" n="0328a15"/>碩大。照暎今昔矣<note place="inline">答靈源書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478b14"/><lb ed="R113" n="0328a16"/><cb:div type="note"><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0478b1401" n="0478b1401"/><anchor xml:id="beg0478b1401" n="0478b1401"/>己<anchor xml:id="end0478b1401"/>過</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b1404" cb:place="inline">孟子曰。子路人吿之有過則喜。喜其得聞
<lb ed="X" n="0478b15"/><lb ed="R113" n="0328a17"/>改之。其勇於自修如此。程子曰。子路人吿之有過
<lb ed="X" n="0478b16"/><lb ed="R113" n="0328a18"/>則喜。可謂百世之師也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b17"/><lb ed="R113" n="0328b01"/><entry><form>喜善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b1703" cb:place="inline">禹王聞善言則拜。葢不待有過。而屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b1701" n="0478b1701"/><anchor xml:id="beg0478b1701" n="0478b1701"/>己<anchor xml:id="end0478b1701"/>以
<lb ed="X" n="0478b18"/><lb ed="R113" n="0328b02"/>受天下之善也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b19"/><lb ed="R113" n="0328b03"/><entry><form>包荒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b1903" cb:place="inline">易經泰卦。君子處泰之道。必有包荒之量。
<lb ed="X" n="0478b20"/><lb ed="R113" n="0328b04"/>其施爲寬裕詳密也。又量寬容衆。德廣安居也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478b21"/><lb ed="R113" n="0328b05"/><entry><form>碩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478b2102" cb:place="inline">廣也。大也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b22"/><lb ed="R113" n="0328b06"/><p xml:id="pX64p0478b2201">演祖謂佛鑒曰。住持之要。臨衆貴在豐盈。處<anchor xml:id="nkr_note_add_0478b2201" n="0478b2201"/><anchor xml:id="beg0478b2201" n="0478b2201"/>己<anchor xml:id="end0478b2201"/>務從
<lb ed="X" n="0478b23"/><lb ed="R113" n="0328b07"/>簡約。其餘細碎。悉勿關心。用人深以推誠。擇言故須
<lb ed="X" n="0478b24"/><lb ed="R113" n="0328b08"/>取重。言見重則主者自尊。人推誠則衆心自感。尊則
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0478c" n="0478c"/>
<lb ed="X" n="0478c01"/><lb ed="R113" n="0328b09"/>不嚴而衆服。感則不令而自成。自然賢愚各通其懷。
<lb ed="X" n="0478c02"/><lb ed="R113" n="0328b10"/>小大皆奮其力。與夫持以勢力。迫以驅喝。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0478c0201" n="0478c0201"/><anchor xml:id="beg0478c0201" n="0478c0201"/>已<anchor xml:id="end0478c0201"/>而
<lb ed="X" n="0478c03"/><lb ed="R113" n="0328b11"/>從之者。何啻萬倍哉<note place="inline">與佛鑒書見蟾侍者日錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478c04"/><lb ed="R113" n="0328b12"/><cb:div type="note"><entry><form>啻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478c0402" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c05"/><lb ed="R113" n="0328b13"/><p xml:id="pX64p0478c0501">演祖謂郭功輔曰。人之性情。固無常守。隨化日遷。自
<lb ed="X" n="0478c06"/><lb ed="R113" n="0328b14"/>古佛法雖隆替有數。而興衰之理。未有不由敎化而
<lb ed="X" n="0478c07"/><lb ed="R113" n="0328b15"/>成。昔江西南嶽諸祖之利物也。扇以淳風。節以淸淨。
<lb ed="X" n="0478c08"/><lb ed="R113" n="0328b16"/>被以道德。敎以禮義。使學者收視聽。塞邪僻。絕嗜慾。
<lb ed="X" n="0478c09"/><lb ed="R113" n="0328b17"/>忘利養。所以日遷善遠過。道成德備而不自知。今之
<lb ed="X" n="0478c10"/><lb ed="R113" n="0328b18"/>人不如古之人遠矣。必欲參究此道。要須確志勿易
<lb ed="X" n="0478c11"/><lb ed="R113" n="0329a01"/>以悟爲期。然後禍患得喪付之造物。不可苟免。豈可
<lb ed="X" n="0478c12"/><lb ed="R113" n="0329a02"/>預憂其不成。而不爲之耶。纔有絲毫顧慮萌于胸中。
<lb ed="X" n="0478c13"/><lb ed="R113" n="0329a03"/>不獨今生不了。以至千生萬劫。無有成就之時<note place="inline">坦然菴集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478c14"/><lb ed="R113" n="0329a04"/><cb:div type="note"><entry><form>郭功輔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478c1404" cb:place="inline">提刑郭正祥。字功輔。號淨空居士。問道
<lb ed="X" n="0478c15"/><lb ed="R113" n="0329a05"/>於白雲端。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478c16"/><lb ed="R113" n="0329a06"/><entry><form>造物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478c1603" cb:place="inline">儒言天命。釋言定業也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c17"/><lb ed="R113" n="0329a07"/><p xml:id="pX64p0478c1701">功輔自當塗<note place="inline">太平州也</note>絕江。訪白雲端和尙于海會。白雲
<lb ed="X" n="0478c18"/><lb ed="R113" n="0329a08"/>問公。牛淳乎。公曰淳矣。白雲叱之。公拱而立。白雲曰。
<lb ed="X" n="0478c19"/><lb ed="R113" n="0329a09"/>淳乎淳乎。南泉大潙。無異此也。仍贈以偈曰。牛來山
<lb ed="X" n="0478c20"/><lb ed="R113" n="0329a10"/>中。水足草足。牛出山去。東觸西觸。又曰。上大人。化三
<lb ed="X" n="0478c21"/><lb ed="R113" n="0329a11"/>千。可知禮也<note place="inline">行狀</note>。</p>
<lb ed="X" n="0478c22"/><lb ed="R113" n="0329a12"/><cb:div type="note"><entry><form>絕江</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478c2203" cb:place="inline">直渡也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0478c23"/><lb ed="R113" n="0329a13"/><entry><form>訪白雲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0478c2304" cb:place="inline">郭功輔。乃現宰官身而作佛事。可謂在
<lb ed="X" n="0478c24"/><lb ed="R113" n="0329a14"/>欲而無欲。居塵不染塵。亦是他宿植德本。有大因
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0479a" n="0479a"/>
<lb ed="X" n="0479a01"/><lb ed="R113" n="0329a15"/>緣。故致根塵脫繫。一念無依。到此橋斷路窮。不免
<lb ed="X" n="0479a02"/><lb ed="R113" n="0329a16"/>求人指示。故訪白雲於海會。白具通方正眼。運匠
<lb ed="X" n="0479a03"/><lb ed="R113" n="0329a17"/>石之功。施無礙之辯。便問公牛淳乎。以公曾經大
<lb ed="X" n="0479a04"/><lb ed="R113" n="0329a18"/>冶鎚鉗。<anchor xml:id="nkr_note_add_0479a0401" n="0479a0401"/><anchor xml:id="beg0479a0401" n="0479a0401"/>已<anchor xml:id="end0479a0401"/>到不疑之地。謂全身擔荷。脫體承當。向
<lb ed="X" n="0479a05"/><lb ed="R113" n="0329b01"/>他道淳矣。白雲居養子之緣。婆心太切。只恐他見
<lb ed="X" n="0479a06"/><lb ed="R113" n="0329b02"/>道未穩。故以雷轟電掣之機。振地威雄之勢而叱
<lb ed="X" n="0479a07"/><lb ed="R113" n="0329b03"/>之。可謂把關須用精嚴吏。不驗分明不放行。正如
<lb ed="X" n="0479a08"/><lb ed="R113" n="0329b04"/>疾風知勁草。烈火辨眞金。公<anchor xml:id="nkr_note_add_0479a0801" n="0479a0801"/><anchor xml:id="beg0479a0801" n="0479a0801"/>已<anchor xml:id="end0479a0801"/>是鼻孔撩天。脚跟
<lb ed="X" n="0479a09"/><lb ed="R113" n="0329b05"/>點地的人。縱是八面風吹他不動。得處穩密。何妨
<lb ed="X" n="0479a10"/><lb ed="R113" n="0329b06"/>八面風吹。見地唯深。豈懼四山來合。遂拱而立。謂
<lb ed="X" n="0479a11"/><lb ed="R113" n="0329b07"/>得處自然忘計較。拈來全不費工夫。白雲到此。雪
<lb ed="X" n="0479a12"/><lb ed="R113" n="0329b08"/>後始知松柏操。事難方顯丈夫兒。車不橫推。理無
<lb ed="X" n="0479a13"/><lb ed="R113" n="0329b09"/>曲斷。滿口許他道。淳乎淳乎。南泉大潙無異此也。
<lb ed="X" n="0479a14"/><lb ed="R113" n="0329b10"/>仍贈一偈。前二句頌他見地明白。謂饑飡嫩草遙
<lb ed="X" n="0479a15"/><lb ed="R113" n="0329b11"/>山去。渴飮寒泉遶<g ref="#CB00589">㵎</g>廻。後二句。頌他放曠今時。謂
<lb ed="X" n="0479a16"/><lb ed="R113" n="0329b12"/>放曠不耕空劫地。暮天何用牧歌摧。又曰。上大人
<lb ed="X" n="0479a17"/><lb ed="R113" n="0329b13"/>者。一是歸美之辭。二是出身活句。可謂大冶精金。
<lb ed="X" n="0479a18"/><lb ed="R113" n="0329b14"/>還他作者。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479a19"/><lb ed="R113" n="0329b15"/><entry><form>白雲端</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479a1904" cb:place="inline">舒州。白雲守端禪師。衡陽葛氏子。嗣楊
<lb ed="X" n="0479a20"/><lb ed="R113" n="0329b16"/>岐方會禪師。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479a21"/><lb ed="R113" n="0329b17"/><entry><form>南泉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479a2103" cb:place="inline">池州南泉普願禪師。鄭州新鄭王氏子。嗣
<lb ed="X" n="0479a22"/><lb ed="R113" n="0329b18"/><name role="" type="person">馬祖</name>道一禪師。一日上堂示衆云。王老師牧一頭
<lb ed="X" n="0479a23"/><lb ed="R113" n="0330a01"/>水牯牛。擬向溪東牧。不免犯官家苗稼。擬向溪西
<lb ed="X" n="0479a24"/><lb ed="R113" n="0330a02"/>牧。亦不免犯官家苗稼。不如隨分納些些。總不見
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0479b" n="0479b"/>
<lb ed="X" n="0479b01"/><lb ed="R113" n="0330a03"/>得也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479b02"/><lb ed="R113" n="0330a04"/><entry><form>大潙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479b0203" cb:place="inline">潭州潙山靈祐禪師。福州長溪趙氏子。嗣
<lb ed="X" n="0479b03"/><lb ed="R113" n="0330a05"/><name role="" type="person">百丈懷海</name>禪師。一日上堂曰。老僧百年後。向山下
<lb ed="X" n="0479b04"/><lb ed="R113" n="0330a06"/>檀越家作一水牯牛。右脇書五字。潙山僧某甲。當
<lb ed="X" n="0479b05"/><lb ed="R113" n="0330a07"/>時喚作潙山僧。却是水牯牛。喚作水牯牛。却是潙
<lb ed="X" n="0479b06"/><lb ed="R113" n="0330a08"/>山僧。畢竟喚作甚麼卽得。仰山出衆。禮拜而退。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0479b07"/><lb ed="R113" n="0330a09"/><p xml:id="pX64p0479b0701">白雲謂功輔曰。昔翠巖眞點胸。躭味禪觀。以口舌辯
<lb ed="X" n="0479b08"/><lb ed="R113" n="0330a10"/>利。呵罵諸方。未有可其意者。而大法實不明了。一日
<lb ed="X" n="0479b09"/><lb ed="R113" n="0330a11"/>金鑾善侍者見而笑曰。師兄參禪雖多。而不妙悟。可
<lb ed="X" n="0479b10"/><lb ed="R113" n="0330a12"/>謂癡禪矣<note place="inline">白雲夜話</note>。</p>
<lb ed="X" n="0479b11"/><lb ed="R113" n="0330a13"/><cb:div type="note"><entry><form>翠巖眞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479b1104" cb:place="inline">洪州。翠巖可眞禪師。福州人。得法於石
<lb ed="X" n="0479b12"/><lb ed="R113" n="0330a14"/>霜楚圓禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479b13"/><lb ed="R113" n="0330a15"/><entry><form>點胸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479b1303" cb:place="inline">因他裝點胸襟。欲高過於人。故點胸之混
<lb ed="X" n="0479b14"/><lb ed="R113" n="0330a16"/>名。播<anchor xml:id="nkr_note_add_0479b1401" n="0479b1401"/><anchor xml:id="beg0479b1401" n="0479b1401"/>揚<anchor xml:id="end0479b1401"/>於叢林。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479b15"/><lb ed="R113" n="0330a17"/><entry><form>禪觀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479b1503" cb:place="inline">秉一心而爲禪。照萬法而爲觀。又禪止散
<lb ed="X" n="0479b16"/><lb ed="R113" n="0330a18"/>亂。觀照心昏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479b17"/><lb ed="R113" n="0330b01"/><entry><form>金鑾善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479b1704" cb:place="inline">慈明之高弟也。道悟眞楊岐方會皆推
<lb ed="X" n="0479b18"/><lb ed="R113" n="0330b02"/>伏之。未詳法嗣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479b19"/><lb ed="R113" n="0330b03"/><entry><form>癡禪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479b1903" cb:place="inline">躭味禪而未發慧曰癡禪。如守株待兔等。
<lb ed="X" n="0479b20"/><lb ed="R113" n="0330b04"/>翠巖眞甞謂親見慈明。天下無可其意者。一日與
<lb ed="X" n="0479b21"/><lb ed="R113" n="0330b05"/>金鑾善論道遊山次。善拈一片瓦置於石上曰。向
<lb ed="X" n="0479b22"/><lb ed="R113" n="0330b06"/>這裏下得一轉語。許你親見慈明。眞擬之。善叱之
<lb ed="X" n="0479b23"/><lb ed="R113" n="0330b07"/>曰。佇思停機。情關未透。何曾夢見先師在。師兄參
<lb ed="X" n="0479b24"/><lb ed="R113" n="0330b08"/>禪雖多。而不妙悟。可謂癡禪矣。</p></cb:def></entry></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0479c" n="0479c"/>
<lb ed="X" n="0479c01"/><lb ed="R113" n="0330b09"/><p xml:id="pX64p0479c0101">白雲曰。道之隆替豈常耶。在人弘之耳。故曰。操則存。
<lb ed="X" n="0479c02"/><lb ed="R113" n="0330b10"/>捨則亡。然非道去人。而人去道也。古之人。處山林。隱
<lb ed="X" n="0479c03"/><lb ed="R113" n="0330b11"/>朝市。不牽於名利。不惑於聲色。遂能淸振一時。美流
<lb ed="X" n="0479c04"/><lb ed="R113" n="0330b12"/>萬世。豈古之可爲。今之不可爲也。由敎之未至。行之
<lb ed="X" n="0479c05"/><lb ed="R113" n="0330b13"/>不力耳。或謂古人淳朴故可敎。今人浮薄故不可敎。
<lb ed="X" n="0479c06"/><lb ed="R113" n="0330b14"/>斯實鼓惑之言。誠不足稽也<note place="inline">答功輔書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0479c07"/><lb ed="R113" n="0330b15"/><cb:div type="note"><entry><form>朝市</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479c0703" cb:place="inline"><g ref="#CB04622">𫑮</g>闠之所也。<name role="" type="person">白樂天</name>云。大隱居朝市。小隱
<lb ed="X" n="0479c08"/><lb ed="R113" n="0330b16"/>住丘樊。丘樊甚冷落。朝市太囂喧。不如作中隱。隱
<lb ed="X" n="0479c09"/><lb ed="R113" n="0330b17"/>作留司官。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479c10"/><lb ed="R113" n="0330b18"/><entry><form>鼓惑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479c1003" cb:place="inline">鼓動人心。惑亂人意。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479c11"/><lb ed="R113" n="0331a01"/><entry><form>稽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479c1102" cb:place="inline">考證之謂。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c12"/><lb ed="R113" n="0331a02"/><p xml:id="pX64p0479c1201">白雲謂無爲子曰。可言不可行。不若勿言。可行不可
<lb ed="X" n="0479c13"/><lb ed="R113" n="0331a03"/>言。不若勿行。發言必慮其所終。立行必稽其所蔽。於
<lb ed="X" n="0479c14"/><lb ed="R113" n="0331a04"/>是先哲謹於言。擇於行。發言非苟顯其理。將啓學者
<lb ed="X" n="0479c15"/><lb ed="R113" n="0331a05"/>之未悟。立行非獨善其身。將訓學者之未成。所以發
<lb ed="X" n="0479c16"/><lb ed="R113" n="0331a06"/>言有類。立行有禮。遂能言不集禍。行不招辱。言則爲
<lb ed="X" n="0479c17"/><lb ed="R113" n="0331a07"/>經。行則爲法。故曰言行乃君子之樞機。治身之大本。
<lb ed="X" n="0479c18"/><lb ed="R113" n="0331a08"/>動天地。感鬼神。得不敬乎<note place="inline">白雲廣錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0479c19"/><lb ed="R113" n="0331a09"/><cb:div type="note"><entry><form>無爲子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479c1904" cb:place="inline">姓楊。名傑。字次公。號無爲居士。任至禮
<lb ed="X" n="0479c20"/><lb ed="R113" n="0331a10"/>部。無爲州人。得法於天衣懷禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479c21"/><lb ed="R113" n="0331a11"/><entry><form>可言</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479c2103" cb:place="inline">馬氏曰。夫可言不可行。君子不言也。則言
<lb ed="X" n="0479c22"/><lb ed="R113" n="0331a12"/>顧行。而言不違行矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0479c23"/><lb ed="R113" n="0331a13"/><entry><form>可行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0479c2303" cb:place="inline">可行不可言。君子弗行也。則行顧言。而行
<lb ed="X" n="0479c24"/><lb ed="R113" n="0331a14"/>不違言矣。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0480a" n="0480a"/>
<lb ed="X" n="0480a01"/><lb ed="R113" n="0331a15"/><entry><form>類</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480a0102" cb:place="inline">比也。法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480a02"/><lb ed="R113" n="0331a16"/><entry><form>樞機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480a0203" cb:place="inline">門轉處曰樞。機者。弩牙也。易繫辭曰。君子
<lb ed="X" n="0480a03"/><lb ed="R113" n="0331a17"/>居其室。出其言善。則千里之外應之。況其邇者乎。
<lb ed="X" n="0480a04"/><lb ed="R113" n="0331a18"/>言行君子之樞機。樞機之發。榮辱之主也。所以動
<lb ed="X" n="0480a05"/><lb ed="R113" n="0331b01"/>天地。感鬼神。可不愼乎。昔成湯有七年之旱。太史
<lb ed="X" n="0480a06"/><lb ed="R113" n="0331b02"/>占之曰。當以人禱之。湯曰。吾所爲請雨者民也。若
<lb ed="X" n="0480a07"/><lb ed="R113" n="0331b03"/>以人禱。返害其民。吾當自禱。遂齋戒剪髮斷爪。素
<lb ed="X" n="0480a08"/><lb ed="R113" n="0331b04"/>車白馬。身穿白苧。以身爲犧。禱於桑林之野。祝曰。
<lb ed="X" n="0480a09"/><lb ed="R113" n="0331b05"/>無以余一人不敏。傷民之命。遂以六事自責曰。政
<lb ed="X" n="0480a10"/><lb ed="R113" n="0331b06"/>不節歟。民失職歟。女謁盛歟。宮室崇歟。苞苴行歟。
<lb ed="X" n="0480a11"/><lb ed="R113" n="0331b07"/>讒夫昌歟。言訖。忽大雨數千里。湯有此德。故言行
<lb ed="X" n="0480a12"/><lb ed="R113" n="0331b08"/>遂能動天地也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a13"/><lb ed="R113" n="0331b09"/><p xml:id="pX64p0480a1301">白雲謂演祖曰。禪者智能。多見於<anchor xml:id="nkr_note_add_0480a1301" n="0480a1301"/><anchor xml:id="beg0480a1301" n="0480a1301"/>已<anchor xml:id="end0480a1301"/>然。不能見於未
<lb ed="X" n="0480a14"/><lb ed="R113" n="0331b10"/>然。止觀定慧。防於未然之前。作止任滅。覺於<anchor xml:id="nkr_note_add_0480a1401" n="0480a1401"/><anchor xml:id="beg0480a1401" n="0480a1401"/>已<anchor xml:id="end0480a1401"/>然之
<lb ed="X" n="0480a15"/><lb ed="R113" n="0331b11"/>後。故作止任滅。所用易見。止觀定慧。所爲難知。惟古
<lb ed="X" n="0480a16"/><lb ed="R113" n="0331b12"/>人志在於道。絕念於未萌。雖有止觀定慧。作止任滅。
<lb ed="X" n="0480a17"/><lb ed="R113" n="0331b13"/>皆爲本末之論也。所以云。若有毫端許言於本末者。
<lb ed="X" n="0480a18"/><lb ed="R113" n="0331b14"/>皆爲自欺。此古人見徹處而不自欺也<note place="inline">實錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0480a19"/><lb ed="R113" n="0331b15"/><cb:div type="note"><entry><form>止觀定慧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480a1905" cb:place="inline">三觀之總名也。停息諸念曰止。如理
<lb ed="X" n="0480a20"/><lb ed="R113" n="0331b16"/>思惟曰觀。內心不動曰定。隨緣照了曰慧。梵語奢
<lb ed="X" n="0480a21"/><lb ed="R113" n="0331b17"/>摩他。此云止。止久曰定。梵語三摩鉢提。此云觀。觀
<lb ed="X" n="0480a22"/><lb ed="R113" n="0331b18"/>久曰慧。梵語禪那。此云等該。等該前二。卽定慧之
<lb ed="X" n="0480a23"/><lb ed="R113" n="0332a01"/>通稱。通遮通照。故曰等該。在因曰止觀。在果曰定
<lb ed="X" n="0480a24"/><lb ed="R113" n="0332a02"/>慧。若約三學互論。卽一心不動。人境雙忘曰戒。覺
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0480b" n="0480b"/>
<lb ed="X" n="0480b01"/><lb ed="R113" n="0332a03"/>心圓明。內外湛然曰定。隨緣應物。妙用無窮曰慧。
<lb ed="X" n="0480b02"/><lb ed="R113" n="0332a04"/>名雖有三。其揆一也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480b03"/><lb ed="R113" n="0332a05"/><entry><form>作止任滅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480b0305" cb:place="inline">作者。卽心造心作之謂也。若有人言。
<lb ed="X" n="0480b04"/><lb ed="R113" n="0332a06"/>我於本心作種種行。欲求眞理。卽名爲病。止者。止
<lb ed="X" n="0480b05"/><lb ed="R113" n="0332a07"/>妄卽眞之謂也。若有人言。我今永息諸念。寂然平
<lb ed="X" n="0480b06"/><lb ed="R113" n="0332a08"/>等。欲求眞理。卽名爲病。任者。隨緣任情之謂也。若
<lb ed="X" n="0480b07"/><lb ed="R113" n="0332a09"/>有人言。我等今者。不斷生死。不求涅槃。任彼一切。
<lb ed="X" n="0480b08"/><lb ed="R113" n="0332a10"/>欲求眞理。是名爲病。滅者。寂滅之謂也。若有人言。
<lb ed="X" n="0480b09"/><lb ed="R113" n="0332a11"/>我今求永滅一切煩惱身心。根塵虗妄境界。欲求
<lb ed="X" n="0480b10"/><lb ed="R113" n="0332a12"/>眞理。是名爲病。止觀定慧爲本。作止任滅爲末。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480b11"/><lb ed="R113" n="0332a13"/><entry><form>自欺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480b1103" cb:place="inline">欺昧也。大學曰。所謂誠其意者。毋自欺也。
<lb ed="X" n="0480b12"/><lb ed="R113" n="0332a14"/>知爲善以去惡。而心之所發由未誠。是爲自欺也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b13"/><lb ed="R113" n="0332a15"/><p xml:id="pX64p0480b1301">白雲曰。多見衲子未甞經及遠大之計。予恐叢林自
<lb ed="X" n="0480b14"/><lb ed="R113" n="0332a16"/>此衰薄矣。楊岐先師每言。上下偷安。最爲法門大患。
<lb ed="X" n="0480b15"/><lb ed="R113" n="0332a17"/>予昔隱居歸宗書堂。披閱經史。不啻數百過目。其簡
<lb ed="X" n="0480b16"/><lb ed="R113" n="0332a18"/>編弊故極矣。然每開卷。必有新獲之意。予以是思之。
<lb ed="X" n="0480b17"/><lb ed="R113" n="0332b01"/>學不負人如此<note place="inline">白雲實錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0480b18"/><lb ed="R113" n="0332b02"/><cb:div type="note"><entry><form>上下偷安</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480b1805" cb:place="inline">去聖時遙。邪侫之輩。寄身於我敎中。
<lb ed="X" n="0480b19"/><lb ed="R113" n="0332b03"/>在上者不敎其下。其下者不奉其上。各取一身之
<lb ed="X" n="0480b20"/><lb ed="R113" n="0332b04"/>安也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480b21"/><lb ed="R113" n="0332b05"/><entry><form>歸宗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480b2103" cb:place="inline">寺名。在廬山之南。昔年羲之隱居之處。洗
<lb ed="X" n="0480b22"/><lb ed="R113" n="0332b06"/>硯池。今猶在也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b23"/><lb ed="R113" n="0332b07"/><p xml:id="pX64p0480b2301">白雲初住九江承天。次遷圓通。年齒甚少。時晦堂在
<lb ed="X" n="0480b24"/><lb ed="R113" n="0332b08"/>寶峰。謂月公晦曰。新圓通洞徹見元。不忝楊岐之嗣。
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0480c" n="0480c"/>
<lb ed="X" n="0480c01"/><lb ed="R113" n="0332b09"/>惜乎發用太早。非叢林福。公晦因問其故。晦堂曰。功
<lb ed="X" n="0480c02"/><lb ed="R113" n="0332b10"/>名美器。造物惜之。不與人全。人固欲之。天必奪之。逮
<lb ed="X" n="0480c03"/><lb ed="R113" n="0332b11"/>白雲終于舒之海會。方五十六歲。識者謂晦堂知幾
<lb ed="X" n="0480c04"/><lb ed="R113" n="0332b12"/>知微。眞哲人矣<note place="inline">湛堂記聞</note>。</p>
<lb ed="X" n="0480c05"/><lb ed="R113" n="0332b13"/><cb:div type="note"><entry><form>晦堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c0503" cb:place="inline">隆興府<name role="" type="person">黃龍山</name>。祖心晦堂寶覺禪師。南雄
<lb ed="X" n="0480c06"/><lb ed="R113" n="0332b14"/>鄔氏子。嗣黃龍。南嶽下十二世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480c07"/><lb ed="R113" n="0332b15"/><entry><form>寶峰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c0703" cb:place="inline">寺名。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480c08"/><lb ed="R113" n="0332b16"/><entry><form>月公晦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c0804" cb:place="inline">諱曉月。字公晦。得法於瑯琊覺禪師。於
<lb ed="X" n="0480c09"/><lb ed="R113" n="0332b17"/>宋熈寧間。住洪州泐潭寶峰精舍。作楞嚴標旨。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480c10"/><lb ed="R113" n="0332b18"/><entry><form>洞徹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c1003" cb:place="inline">洞明玄理。徹底無依。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>忝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c1012" cb:place="inline">辱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480c11"/><lb ed="R113" n="0333a01"/><entry><form>功名美器</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c1105" cb:place="inline">有功名。無美器。有美器。無功名。葢天
<lb ed="X" n="0480c12"/><lb ed="R113" n="0333a02"/>命也。不與人全。昔种放隱終南。聞希夷之風。往見
<lb ed="X" n="0480c13"/><lb ed="R113" n="0333a03"/>之。希夷曰。當有顯宦。但名者古今美器。造物所忌。
<lb ed="X" n="0480c14"/><lb ed="R113" n="0333a04"/>子名將有敗之。後果如言也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480c15"/><lb ed="R113" n="0333a05"/><entry><form>終</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c1502" cb:place="inline">君子曰終。小人曰死。謂君子有益於時。死聞
<lb ed="X" n="0480c16"/><lb ed="R113" n="0333a06"/>於後。平生以保身爲事。故沒可言終也。死者澌盡
<lb ed="X" n="0480c17"/><lb ed="R113" n="0333a07"/>泯沒。濫朽無節。故小人則言死也。文見論語大全。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0480c18"/><lb ed="R113" n="0333a08"/><entry><form>幾微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0480c1803" cb:place="inline">易繫辭曰。知幾其神乎。君子上交不<anchor xml:id="nkr_note_add_0480c1801" n="0480c1801"/><anchor xml:id="beg0480c1801" n="0480c1801"/>諂<anchor xml:id="end0480c1801"/>。下
<lb ed="X" n="0480c19"/><lb ed="R113" n="0333a09"/>交不凟。其知幾乎。幾者動之微。吉凶之先見者也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0480c20"/><lb ed="R113" n="0333a10"/><p xml:id="pX64p0480c2001">晦堂心和尙。參月公晦于寶峰。公晦洞明楞嚴深旨。
<lb ed="X" n="0480c21"/><lb ed="R113" n="0333a11"/>海上獨步。晦堂每聞一句一字。如獲至寶。喜不自勝。
<lb ed="X" n="0480c22"/><lb ed="R113" n="0333a12"/>衲子中間有竊議者。晦堂聞之曰。扣彼所長。礪我所
<lb ed="X" n="0480c23"/><lb ed="R113" n="0333a13"/>短。吾何慊焉。英邵武曰。晦堂師兄。道學爲禪衲所宗。
<lb ed="X" n="0480c24"/><lb ed="R113" n="0333a14"/>猶以尊德自勝爲強。以未見未聞爲媿。使叢林自廣
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0481a" n="0481a"/>
<lb ed="X" n="0481a01"/><lb ed="R113" n="0333a15"/>而狹於人者。有所矜式。豈小補哉<note place="inline">靈源拾遺</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481a02"/><lb ed="R113" n="0333a16"/><cb:div type="note"><entry><form>獨步</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a0203" cb:place="inline">袁淑謂謝莊曰。江東無我。卿當獨步。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481a03"/><lb ed="R113" n="0333a17"/><entry><form>扣礪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a0303" cb:place="inline">上取也。下磨礪也。謂取他有餘。補我不足。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481a04"/><lb ed="R113" n="0333a18"/><entry><form>慊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a0402" cb:place="inline">曾子曰。晉楚之富不及也。彼以其富。我以吾
<lb ed="X" n="0481a05"/><lb ed="R113" n="0333b01"/>仁。彼以其爵。我以吾義。吾何慊乎哉。慊恨也。少也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481a06"/><lb ed="R113" n="0333b02"/><entry><form>強</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a0602" cb:place="inline">勝也。樂也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481a07"/><lb ed="R113" n="0333b03"/><entry><form>自廣而狹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a0705" cb:place="inline">自廣而狹小於人。出書經。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481a08"/><lb ed="R113" n="0333b04"/><entry><form>矜式</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a0803" cb:place="inline">規法也。令人依而行之。使諸大夫國人。皆
<lb ed="X" n="0481a09"/><lb ed="R113" n="0333b05"/>有所矜式。出孟子。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a10"/><lb ed="R113" n="0333b06"/><p xml:id="pX64p0481a1001">晦堂曰。住持之要。當取其遠大者。略其近小者。事固
<lb ed="X" n="0481a11"/><lb ed="R113" n="0333b07"/>未決。宜諮詢于老成之人。尙疑矣。更扣問于識者。縱
<lb ed="X" n="0481a12"/><lb ed="R113" n="0333b08"/>有未盡。亦不致甚矣。其或主者好逞私心。專自取與。
<lb ed="X" n="0481a13"/><lb ed="R113" n="0333b09"/>一旦遭小人所謀。罪將誰歸。故曰謀在多。斷在獨。謀
<lb ed="X" n="0481a14"/><lb ed="R113" n="0333b10"/>之在多。可以觀利害之極致。斷之在我。可以定叢林
<lb ed="X" n="0481a15"/><lb ed="R113" n="0333b11"/>之是非<note place="inline">與草堂書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481a16"/><lb ed="R113" n="0333b12"/><p xml:id="pX64p0481a1601">晦堂不赴潙山請。延平陳瑩中。移書勉之曰。古人住
<lb ed="X" n="0481a17"/><lb ed="R113" n="0333b13"/>持無職事。選有德者居之。當是任者。必將以斯道覺
<lb ed="X" n="0481a18"/><lb ed="R113" n="0333b14"/>斯民。終不以勢位聲利爲之變。今學者大道未明。各
<lb ed="X" n="0481a19"/><lb ed="R113" n="0333b15"/>趨異學。流入名相。遂爲聲色所動。賢不肖雜糅不可
<lb ed="X" n="0481a20"/><lb ed="R113" n="0333b16"/>別白。正宜老成者。惻隱存心之時。以道自任。障回百
<lb ed="X" n="0481a21"/><lb ed="R113" n="0333b17"/>川。固無難矣。若夫退求靜謐。務在安逸。此獨善其身
<lb ed="X" n="0481a22"/><lb ed="R113" n="0333b18"/>者所好。非叢林所以望公者<note place="inline">出靈源拾遺</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481a23"/><lb ed="R113" n="0334a01"/><cb:div type="note"><entry><form>陳瑩中</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481a2304" cb:place="inline">延平縣。陳了翁。名壦。字瑩中。號華嚴居
<lb ed="X" n="0481a24"/><lb ed="R113" n="0334a02"/>士。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0481b" n="0481b"/>
<lb ed="X" n="0481b01"/><lb ed="R113" n="0334a03"/><entry><form>糅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b0102" cb:place="inline">米不純色。謂碎米而雜其好飯。言君子小人。
<lb ed="X" n="0481b02"/><lb ed="R113" n="0334a04"/>相混而不可辯。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b03"/><lb ed="R113" n="0334a05"/><entry><form>惻隱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b0303" cb:place="inline">孟子曰。惻隱之心。仁之端也。惻者傷之切。
<lb ed="X" n="0481b04"/><lb ed="R113" n="0334a06"/>隱者痛之深。卽慈悲不忍之心也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b05"/><lb ed="R113" n="0334a07"/><entry><form>障百川</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b0504" cb:place="inline">迴衆流而入海也。<name role="" type="person">韓文公</name>進學解曰。障
<lb ed="X" n="0481b06"/><lb ed="R113" n="0334a08"/>百川而東之。迴狂瀾而旣倒。謂入鄽垂手。接物利
<lb ed="X" n="0481b07"/><lb ed="R113" n="0334a09"/>生也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b08"/><lb ed="R113" n="0334a10"/><entry><form>謐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b0802" cb:place="inline">靜也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0481b09"/><lb ed="R113" n="0334a11"/><p xml:id="pX64p0481b0901">晦堂一日見黃龍有不豫之色。因逆問之。黃龍曰。監
<lb ed="X" n="0481b10"/><lb ed="R113" n="0334a12"/>收未得人。晦堂遂薦感副寺。黃龍曰。感尙暴。恐爲小
<lb ed="X" n="0481b11"/><lb ed="R113" n="0334a13"/>人所謀。晦堂曰。化侍者稍廉謹。黃龍謂。化雖廉謹。不
<lb ed="X" n="0481b12"/><lb ed="R113" n="0334a14"/>若秀莊主有量而忠。靈源甞問晦堂。黃龍用一監收。
<lb ed="X" n="0481b13"/><lb ed="R113" n="0334a15"/>何過慮如此。晦堂曰。有國有家者。未甞不本此。豈特
<lb ed="X" n="0481b14"/><lb ed="R113" n="0334a16"/>黃龍爲然。先聖亦曾戒之<note place="inline">大潙秀。雙嶺化。感鐵面三人也。通菴壁記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481b15"/><lb ed="R113" n="0334a17"/><cb:div type="note"><entry><form>感副寺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b1504" cb:place="inline">南嶽福巖慈感禪師。潼州杜氏子。嗣。黃
<lb ed="X" n="0481b16"/><lb ed="R113" n="0334a18"/>龍南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b17"/><lb ed="R113" n="0334b01"/><entry><form>化侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b1704" cb:place="inline">隆興府雙嶺佖化禪師。得法于黃龍惠
<lb ed="X" n="0481b18"/><lb ed="R113" n="0334b02"/>南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b19"/><lb ed="R113" n="0334b03"/><entry><form>廉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b1902" cb:place="inline">正直無私曰廉。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b20"/><lb ed="R113" n="0334b04"/><entry><form>秀莊主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b2004" cb:place="inline">潭州大潙懷秀禪師。信州應氏子。嗣黃
<lb ed="X" n="0481b21"/><lb ed="R113" n="0334b05"/>龍禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b22"/><lb ed="R113" n="0334b06"/><entry><form>量</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b2202" cb:place="inline">有量則容納衆流也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b23"/><lb ed="R113" n="0334b07"/><entry><form>忠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b2302" cb:place="inline">有忠則盡情奉上也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481b24"/><lb ed="R113" n="0334b08"/><entry><form>靈源</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481b2403" cb:place="inline">隆興府黃龍靈源惟淸禪師。本州陳氏子。
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0481c" n="0481c"/>
<lb ed="X" n="0481c01"/><lb ed="R113" n="0334b09"/>嗣黃龍祖心。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c02"/><lb ed="R113" n="0334b10"/><p xml:id="pX64p0481c0201">晦堂謂朱給事世英曰。余初入道。自恃甚易。逮見黃
<lb ed="X" n="0481c03"/><lb ed="R113" n="0334b11"/>龍先師後。退思日用。與理矛盾者極多。遂力行之三
<lb ed="X" n="0481c04"/><lb ed="R113" n="0334b12"/>年。雖祁寒溽暑。確志不移。然後方得事事如理。而今
<lb ed="X" n="0481c05"/><lb ed="R113" n="0334b13"/>咳唾掉臂。也是祖師西來意<note place="inline">章江集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481c06"/><lb ed="R113" n="0334b14"/><cb:div type="note"><entry><form>朱給事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c0604" cb:place="inline">名顯謨。字世英。任至給事。問道於黃龍
<lb ed="X" n="0481c07"/><lb ed="R113" n="0334b15"/>南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481c08"/><lb ed="R113" n="0334b16"/><entry><form>自恃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c0803" cb:place="inline">自負聰明之資。輕視佛祖之道。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481c09"/><lb ed="R113" n="0334b17"/><entry><form>矛盾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c0903" cb:place="inline">上鎗也。下護身牌。昔人以二事雙賣。各歎
<lb ed="X" n="0481c10"/><lb ed="R113" n="0334b18"/>其勝。智者語云。我買汝矛。還<anchor xml:id="nkr_note_add_0481c1001" n="0481c1001"/><anchor xml:id="beg0481c1001" n="0481c1001"/>刺<anchor xml:id="end0481c1001"/>汝盾。入於不入。卽
<lb ed="X" n="0481c11"/><lb ed="R113" n="0335a01"/>無其辭。以況自相違也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481c12"/><lb ed="R113" n="0335a02"/><entry><form>祁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c1202" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>溽暑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c1206" cb:place="inline">勝熱也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c13"/><lb ed="R113" n="0335a03"/><p xml:id="pX64p0481c1301">朱世英問晦堂曰。君子不幸小有過差。而聞見指目
<lb ed="X" n="0481c14"/><lb ed="R113" n="0335a04"/>之不暇。小人終日造惡而不以爲然。其故何哉。晦堂
<lb ed="X" n="0481c15"/><lb ed="R113" n="0335a05"/>曰。君子之德。比美玉焉。有瑕生內。必見於外。故見者
<lb ed="X" n="0481c16"/><lb ed="R113" n="0335a06"/>稱異。不得不指目也。若夫小人者。日用所作。無非過
<lb ed="X" n="0481c17"/><lb ed="R113" n="0335a07"/>惡。又安用言之<note place="inline">章江集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481c18"/><lb ed="R113" n="0335a08"/><p xml:id="pX64p0481c1801">晦堂曰。聖人之道。如天地育萬物。無有不備於道者。
<lb ed="X" n="0481c19"/><lb ed="R113" n="0335a09"/>衆人之道。如江海淮濟。山川陵谷。草木昆蟲。各盡其
<lb ed="X" n="0481c20"/><lb ed="R113" n="0335a10"/>量而<anchor xml:id="nkr_note_add_0481c2001" n="0481c2001"/><anchor xml:id="beg0481c2001" n="0481c2001"/>已<anchor xml:id="end0481c2001"/>。不知其外無有不備者。夫道豈二耶。由得之
<lb ed="X" n="0481c21"/><lb ed="R113" n="0335a11"/>淺深。成有小大耶<note place="inline">答張無盡書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0481c22"/><lb ed="R113" n="0335a12"/><cb:div type="note"><entry><form>川陵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c2203" cb:place="inline">衆流入海曰川。大阜曰陵。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0481c23"/><lb ed="R113" n="0335a13"/><entry><form>昆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0481c2302" cb:place="inline">諸也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c24"/><lb ed="R113" n="0335a14"/><p xml:id="pX64p0481c2401">晦堂曰。久廢不可速成。積弊不可頓除。優游不可久
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0482a" n="0482a"/>
<lb ed="X" n="0482a01"/><lb ed="R113" n="0335a15"/>戀。人情不能恰好。禍患不可苟免。夫爲善知識。達此
<lb ed="X" n="0482a02"/><lb ed="R113" n="0335a16"/>五事。涉世可無悶矣<note place="inline">與祥和尙書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482a03"/><lb ed="R113" n="0335a17"/><p xml:id="pX64p0482a0301">晦堂曰。先師進止嚴重。見者敬畏。衲子因事請假。多
<lb ed="X" n="0482a04"/><lb ed="R113" n="0335a18"/>峻拒弗從。惟聞省侍親老。氣色穆然見於顏面。盡禮
<lb ed="X" n="0482a05"/><lb ed="R113" n="0335b01"/>津遣。其愛人恭孝如此<note place="inline">與謝景溫書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482a06"/><lb ed="R113" n="0335b02"/><p xml:id="pX64p0482a0601">晦堂曰。黃龍先師。昔同雲峰悅和尙。夏居荆南鳳林。
<lb ed="X" n="0482a07"/><lb ed="R113" n="0335b03"/>悅好辯論。一日與衲子作喧。先師閱經自若。如不聞
<lb ed="X" n="0482a08"/><lb ed="R113" n="0335b04"/>見。<anchor xml:id="nkr_note_add_0482a0801" n="0482a0801"/><anchor xml:id="beg0482a0801" n="0482a0801"/>已<anchor xml:id="end0482a0801"/>而悅詣先師案頭。瞋目責之曰。爾在此習善知
<lb ed="X" n="0482a09"/><lb ed="R113" n="0335b05"/>識量度耶。先師稽首謝之。閱經如故<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0482a0901" n="0482a0901"/><anchor xml:id="beg0482a0901" n="0482a0901"/>已<anchor xml:id="end0482a0901"/>上並見靈源拾遺</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482a10"/><lb ed="R113" n="0335b06"/><cb:div type="note"><entry><form>雲峰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482a1003" cb:place="inline">南嶽雲峰文悅禪師。南昌徐氏子。嗣大愚
<lb ed="X" n="0482a11"/><lb ed="R113" n="0335b07"/>守芝禪師。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0482a12"/><lb ed="R113" n="0335b08"/><p xml:id="pX64p0482a1201">黃龍南和尙曰。予昔同文悅遊湖南。見衲子擔籠行
<lb ed="X" n="0482a13"/><lb ed="R113" n="0335b09"/>脚者。悅驚異蹙頞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0482a1301" n="0482a1301"/><anchor xml:id="beg0482a1301" n="0482a1301"/>已<anchor xml:id="end0482a1301"/>而呵曰。自家閨閣中物。不肯放
<lb ed="X" n="0482a14"/><lb ed="R113" n="0335b10"/>下。返累及他人擔夯。無乃太勞乎<note place="inline">林間錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482a15"/><lb ed="R113" n="0335b11"/><cb:div type="note"><entry><form>蹙頞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482a1503" cb:place="inline">攢眉促鼻也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482a16"/><lb ed="R113" n="0335b12"/><entry><form>閨物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482a1603" cb:place="inline">胸襟之識情。又私溺之物。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482a17"/><lb ed="R113" n="0335b13"/><entry><form>夯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482a1702" cb:place="inline">音享。荷負之勢。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0482a18"/><lb ed="R113" n="0335b14"/><p xml:id="pX64p0482a1801">黃龍曰。住持要在得衆。得衆要在見情。先佛言人情
<lb ed="X" n="0482a19"/><lb ed="R113" n="0335b15"/>者。爲世之福田。葢理道所由生也。故時之否泰。事之
<lb ed="X" n="0482a20"/><lb ed="R113" n="0335b16"/>損益。必因人情。情有通塞。則否泰生。事有厚薄。則損
<lb ed="X" n="0482a21"/><lb ed="R113" n="0335b17"/>益至。惟聖人能通天下之情。故易之別卦。乾下坤上
<lb ed="X" n="0482a22"/><lb ed="R113" n="0335b18"/>則曰泰。乾上坤下則曰否。其取象損上益下則曰益。
<lb ed="X" n="0482a23"/><lb ed="R113" n="0336a01"/>損下益上則曰損。夫乾爲天坤爲地。天在下而地在
<lb ed="X" n="0482a24"/><lb ed="R113" n="0336a02"/>上。位固乖矣。而返謂之泰者。上下交故也。主在上而
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0482b" n="0482b"/>
<lb ed="X" n="0482b01"/><lb ed="R113" n="0336a03"/>賓處下。義固順矣。而返謂之否者。上下不交故也。是
<lb ed="X" n="0482b02"/><lb ed="R113" n="0336a04"/>以天地不交。庶物不育。人情不交。萬事不和。損益之
<lb ed="X" n="0482b03"/><lb ed="R113" n="0336a05"/>義。亦由是矣。夫在人上者。能約<anchor xml:id="nkr_note_add_0482b0301" n="0482b0301"/><anchor xml:id="beg0482b0301" n="0482b0301"/>己<anchor xml:id="end0482b0301"/>以裕下。下必悅而
<lb ed="X" n="0482b04"/><lb ed="R113" n="0336a06"/>奉上矣。豈不謂之益乎。在上者蔑下而肆諸己。下必
<lb ed="X" n="0482b05"/><lb ed="R113" n="0336a07"/>怨而叛上矣。豈不謂之損乎。故上下交則泰。不交則
<lb ed="X" n="0482b06"/><lb ed="R113" n="0336a08"/>否。自損者人益。自益者人損。情之得失。豈容易乎。先
<lb ed="X" n="0482b07"/><lb ed="R113" n="0336a09"/>聖甞喩人爲舟。情爲水。水能載舟。亦得覆舟。水順舟
<lb ed="X" n="0482b08"/><lb ed="R113" n="0336a10"/>浮。違則沒矣。故住持得人情則興。失人情則廢。全得
<lb ed="X" n="0482b09"/><lb ed="R113" n="0336a11"/>而全興。全失而全廢。故同善則福多。同惡則禍甚。善
<lb ed="X" n="0482b10"/><lb ed="R113" n="0336a12"/>惡同類。端如貫珠。興廢象行。明若觀日。斯歷代之元
<lb ed="X" n="0482b11"/><lb ed="R113" n="0336a13"/>龜也<note place="inline">與黃檗勝書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482b12"/><lb ed="R113" n="0336a14"/><cb:div type="note"><entry><form>否卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482b1203" cb:place="inline">否。閉塞也。大往小來。陽往居外。陰來居內。
<lb ed="X" n="0482b13"/><lb ed="R113" n="0336a15"/>陰氣不上升。陽氣不下降。二氣不交。萬物不生。天
<lb ed="X" n="0482b14"/><lb ed="R113" n="0336a16"/>地否塞也。以人事言。君不下孚於臣。臣不上孚於
<lb ed="X" n="0482b15"/><lb ed="R113" n="0336a17"/>君。上下不交。人情否塞也。以一人言。在外者陽氣
<lb ed="X" n="0482b16"/><lb ed="R113" n="0336a18"/>散而不順。在內者陰氣附而不調。陰陽不合。氣血
<lb ed="X" n="0482b17"/><lb ed="R113" n="0336b01"/>不通。表裏失度也。此七月之卦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482b18"/><lb ed="R113" n="0336b02"/><entry><form>泰卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482b1803" cb:place="inline">泰。通也。小往大來。小。陰也。往居於外。大。陽
<lb ed="X" n="0482b19"/><lb ed="R113" n="0336b03"/>也。來居於內。陽氣下降。陰氣上升。二氣相交。而萬
<lb ed="X" n="0482b20"/><lb ed="R113" n="0336b04"/>物化生。天地通泰也。以人事言。大爲君。小爲臣。君
<lb ed="X" n="0482b21"/><lb ed="R113" n="0336b05"/>推誠以任下。臣進忠以奉上。上下之志通。朝廷通
<lb ed="X" n="0482b22"/><lb ed="R113" n="0336b06"/>泰也。陽爲君子。陰爲小人。君子來在于內。小人往
<lb ed="X" n="0482b23"/><lb ed="R113" n="0336b07"/>在于外。人情通泰也。此正月之卦。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482b24"/><lb ed="R113" n="0336b08"/><entry><form>損卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482b2403" cb:place="inline">山澤損卦。損。減損也。以人事言。在上者取
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0482c" n="0482c"/>
<lb ed="X" n="0482c01"/><lb ed="R113" n="0336b09"/>民以自厚。在下者薄己以奉君。必至上下俱損矣。
<lb ed="X" n="0482c02"/><lb ed="R113" n="0336b10"/>故曰損。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482c03"/><lb ed="R113" n="0336b11"/><entry><form>益卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c0303" cb:place="inline">風雷益卦。益。增益也。巽爲風。震爲雷。雷激
<lb ed="X" n="0482c04"/><lb ed="R113" n="0336b12"/>則風怒。二物相助。所以爲益。以人事言。在上者施
<lb ed="X" n="0482c05"/><lb ed="R113" n="0336b13"/>其澤以及下。在下者進其誠以奉上。是兩相增益
<lb ed="X" n="0482c06"/><lb ed="R113" n="0336b14"/>也。故曰益。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482c07"/><lb ed="R113" n="0336b15"/><entry><form>庶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c0702" cb:place="inline">衆也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>叛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c0705" cb:place="inline">返也背也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482c08"/><lb ed="R113" n="0336b16"/><entry><form>貫珠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c0803" cb:place="inline">貫。串也。言其相續不絕也。累累如貫珠然。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482c09"/><lb ed="R113" n="0336b17"/><entry><form>觀日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c0903" cb:place="inline">謂興廢之源。誠在損益得失。故曰觀日。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482c10"/><lb ed="R113" n="0336b18"/><entry><form>元龜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c1003" cb:place="inline">壽千歲。滿尺二寸。預知未來吉凶禍福也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0482c11"/><lb ed="R113" n="0337a01"/><p xml:id="pX64p0482c1101">黃龍謂荆公曰。凡操心所爲之事。常要面前路徑開
<lb ed="X" n="0482c12"/><lb ed="R113" n="0337a02"/>闊。使一切人行得。始是大人用心。若也險隘不通。不
<lb ed="X" n="0482c13"/><lb ed="R113" n="0337a03"/>獨使他人不能行。兼自家亦無措足之地矣<note place="inline">章江集</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482c14"/><lb ed="R113" n="0337a04"/><cb:div type="note"><entry><form>荆公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c1403" cb:place="inline">姓王。名安石。字介甫。臨川人。宋神宗熈寧
<lb ed="X" n="0482c15"/><lb ed="R113" n="0337a05"/>三年拜爲相。封荆國公。七年夏四月不雨。安石罷
<lb ed="X" n="0482c16"/><lb ed="R113" n="0337a06"/>相。八年二月再拜爲相。九年十二月致任。問道於
<lb ed="X" n="0482c17"/><lb ed="R113" n="0337a07"/>黃龍南禪師。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0482c18"/><lb ed="R113" n="0337a08"/><p xml:id="pX64p0482c1801">黃龍曰。夫人語默擧措。自謂上不欺天。外不欺人。內
<lb ed="X" n="0482c19"/><lb ed="R113" n="0337a09"/>不欺心。誠可謂之得矣。然猶戒謹乎獨居隱微之間。
<lb ed="X" n="0482c20"/><lb ed="R113" n="0337a10"/>果無纖毫所欺。斯可謂之得矣<note place="inline">答荆公書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0482c21"/><lb ed="R113" n="0337a11"/><cb:div type="note"><entry><form>擧措</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c2103" cb:place="inline">上處置動作也。下安布施爲也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0482c22"/><lb ed="R113" n="0337a12"/><entry><form>獨居隱微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0482c2205" cb:place="inline">獨者人所不知。而己所獨知之地也。
<lb ed="X" n="0482c23"/><lb ed="R113" n="0337a13"/>隱者暗處也。微者細事也。言幽暗之中。微細之事。
<lb ed="X" n="0482c24"/><lb ed="R113" n="0337a14"/>跡雖未形。而幾則<anchor xml:id="nkr_note_add_0482c2401" n="0482c2401"/><anchor xml:id="beg0482c2401" n="0482c2401"/>已<anchor xml:id="end0482c2401"/>動。人雖不知。而己獨知之。至
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0483a" n="0483a"/>
<lb ed="X" n="0483a01"/><lb ed="R113" n="0337a15"/>此尤加戒謹也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483a02"/><lb ed="R113" n="0337a16"/><p xml:id="pX64p0483a0201">黃龍曰。夫長老之職。乃道德之器。先聖建叢林。陳紀
<lb ed="X" n="0483a03"/><lb ed="R113" n="0337a17"/>綱。立名位。選擇有道德衲子。命之曰長老者。將行其
<lb ed="X" n="0483a04"/><lb ed="R113" n="0337a18"/>道德。非苟竊是名也。慈明先師甞曰。與其守道老死
<lb ed="X" n="0483a05"/><lb ed="R113" n="0337b01"/>丘壑。不若行道領衆於叢林。豈非善守長老之職者。
<lb ed="X" n="0483a06"/><lb ed="R113" n="0337b02"/>則佛祖之道德存歟<note place="inline">與翠岩眞書</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483a07"/><lb ed="R113" n="0337b03"/><p xml:id="pX64p0483a0701">黃龍謂隱士潘延之曰。聖賢之學。非造次可成。須在
<lb ed="X" n="0483a08"/><lb ed="R113" n="0337b04"/>積累。積累之要。惟專與勤。屛絕嗜好。行之勿倦。然後
<lb ed="X" n="0483a09"/><lb ed="R113" n="0337b05"/>擴而充之。可盡天下之妙<note place="inline">龍山廣錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483a10"/><lb ed="R113" n="0337b06"/><cb:div type="note"><entry><form>隱士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a1003" cb:place="inline">不貴爲官。以道自樂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483a11"/><lb ed="R113" n="0337b07"/><entry><form>潘延之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a1104" cb:place="inline">名興。字延之。號淸逸居士。問道於黃龍
<lb ed="X" n="0483a12"/><lb ed="R113" n="0337b08"/>南禪師。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483a13"/><lb ed="R113" n="0337b09"/><entry><form>造次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a1303" cb:place="inline">急據苟且之時。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483a14"/><lb ed="R113" n="0337b10"/><entry><form>擴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a1402" cb:place="inline">推廣之義。又引張也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483a15"/><lb ed="R113" n="0337b11"/><entry><form>充</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a1502" cb:place="inline">滿也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483a16"/><lb ed="R113" n="0337b12"/><p xml:id="pX64p0483a1601">潘延之聞黃龍法道嚴密。因問其要。黃龍曰。父嚴則
<lb ed="X" n="0483a17"/><lb ed="R113" n="0337b13"/>子敬。今日之規訓。後日之模範也。譬治諸地。隆者下
<lb ed="X" n="0483a18"/><lb ed="R113" n="0337b14"/>之。窪者平之。彼將登于千仞之山。吾亦與之俱。困而
<lb ed="X" n="0483a19"/><lb ed="R113" n="0337b15"/>極於九淵之下。吾亦與之俱。伎之窮。妄之盡。彼則自
<lb ed="X" n="0483a20"/><lb ed="R113" n="0337b16"/>休也。又曰。姁之嫗之。春夏所以生育也。霜之雪之。秋
<lb ed="X" n="0483a21"/><lb ed="R113" n="0337b17"/>冬所以成熟也。吾欲無言可乎<note place="inline">林間錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483a22"/><lb ed="R113" n="0337b18"/><cb:div type="note"><entry><form>父嚴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a2203" cb:place="inline">馬援征交趾。以書戒子侄曰。莫貪嗜好。勤
<lb ed="X" n="0483a23"/><lb ed="R113" n="0338a01"/>學事業。子侄從而不敢違。故知子敬由父嚴也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483a24"/><lb ed="R113" n="0338a02"/><entry><form>隆窪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483a2403" cb:place="inline">謂天下之道。以適中爲貴。過與不及俱不
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0483b" n="0483b"/>
<lb ed="X" n="0483b01"/><lb ed="R113" n="0338a03"/>可也。下之平之。欲其損有餘而益不足。務合中道
<lb ed="X" n="0483b02"/><lb ed="R113" n="0338a04"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483b03"/><lb ed="R113" n="0338a05"/><entry><form>姁嫗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483b0303" cb:place="inline">上許御切。下衣遇切。陰陽相得。覆育萬物。
<lb ed="X" n="0483b04"/><lb ed="R113" n="0338a06"/>以氣曰姁。以體曰嫗。姁當作煦。出禮記。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b05"/><lb ed="R113" n="0338a07"/><p xml:id="pX64p0483b0501">黃龍室中有三關語。衲子少契其機者。脫有詶對。惟
<lb ed="X" n="0483b06"/><lb ed="R113" n="0338a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0483b0601" n="0483b0601"/><anchor xml:id="beg0483b0601" n="0483b0601"/>斂<anchor xml:id="end0483b0601"/>目危坐。殊無可否。延之益扣之。黃龍曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b0602" n="0483b0602"/><anchor xml:id="beg0483b0602" n="0483b0602"/>已<anchor xml:id="end0483b0602"/>過關者。
<lb ed="X" n="0483b07"/><lb ed="R113" n="0338a09"/>掉臂而去。從關吏問可否。此未透關者也<note place="inline">林間錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483b08"/><lb ed="R113" n="0338a10"/><cb:div type="note"><entry><form>三關語</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483b0804" cb:place="inline">黃龍問龍慶閑云。人人有個生緣。上座
<lb ed="X" n="0483b09"/><lb ed="R113" n="0338a11"/>生緣在甚麼處。閑云。早晨吃白粥。至晚又覺饑。又
<lb ed="X" n="0483b10"/><lb ed="R113" n="0338a12"/>問云。我手何如佛手。閑云。月下弄琵琶。又問云。我
<lb ed="X" n="0483b11"/><lb ed="R113" n="0338a13"/>脚何似驢脚。閑云。鷺鷥立雪非同色。三十餘年未
<lb ed="X" n="0483b12"/><lb ed="R113" n="0338a14"/>有契其機者。脫有詶對。唯<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b1201" n="0483b1201"/><anchor xml:id="beg0483b1201" n="0483b1201"/>斂<anchor xml:id="end0483b1201"/>目危坐。由此叢林目
<lb ed="X" n="0483b13"/><lb ed="R113" n="0338a15"/>爲三關語。師自頌云。生緣斷處伸驢脚。驢脚伸時
<lb ed="X" n="0483b14"/><lb ed="R113" n="0338a16"/>佛手開。爲報五湖參禪客。三關一一透將來。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0483b15"/><lb ed="R113" n="0338a17"/><entry><form>脫有</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483b1503" cb:place="inline">或然之辭。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b16"/><lb ed="R113" n="0338a18"/><p xml:id="pX64p0483b1601">黃龍曰。道如山。愈升而愈高。如地。愈行而愈遠。學者
<lb ed="X" n="0483b17"/><lb ed="R113" n="0338b01"/>卑淺。盡其力而止耳。惟有志於道者。乃能窮其高遠。
<lb ed="X" n="0483b18"/><lb ed="R113" n="0338b02"/>其他孰與焉<note place="inline">記聞</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483b19"/><lb ed="R113" n="0338b03"/><cb:div type="note"><entry><form>孰與</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483b1903" cb:place="inline">下去聲。及也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b20"/><lb ed="R113" n="0338b04"/><p xml:id="pX64p0483b2001">黃龍曰。古之天地日月。猶今之天地日月。古之萬物
<lb ed="X" n="0483b21"/><lb ed="R113" n="0338b05"/>性情。猶今之萬物性情。天地日月。固無易也。萬物性
<lb ed="X" n="0483b22"/><lb ed="R113" n="0338b06"/>情。固無變也。道何爲而獨變乎。嗟其未至者。厭故悅
<lb ed="X" n="0483b23"/><lb ed="R113" n="0338b07"/>新。捨此取彼。猶適越者不之南而之北。誠可謂異於
<lb ed="X" n="0483b24"/><lb ed="R113" n="0338b08"/>人矣。然徒勞其心。苦其身。其志愈勤。其道愈遠矣<note place="inline">遁
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0483c" n="0483c"/>
<lb ed="X" n="0483c01"/><lb ed="R113" n="0338b09"/>菴壁記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483c02"/><lb ed="R113" n="0338b10"/><cb:div type="note"><entry><form>越</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483c0202" cb:place="inline">地名在紹興府。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483c0209" cb:place="inline">往也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c03"/><lb ed="R113" n="0338b11"/><p xml:id="pX64p0483c0301">黃龍謂英邵武曰。志當歸一。久而勿退。他日必知妙
<lb ed="X" n="0483c04"/><lb ed="R113" n="0338b12"/>道所歸。其或心存好惡。情縱邪僻。雖有志氣如古人。
<lb ed="X" n="0483c05"/><lb ed="R113" n="0338b13"/>予終恐不得見其道矣<note place="inline">壁記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483c06"/><lb ed="R113" n="0338b14"/><cb:div type="note"><entry><form>英邵武</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483c0604" cb:place="inline">隆興府泐潭洪英禪師。邵武陳氏子。嗣
<lb ed="X" n="0483c07"/><lb ed="R113" n="0338b15"/>黃龍惠南禪師。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c08"/><lb ed="R113" n="0338b16"/><p xml:id="pX64p0483c0801">寶峰英和尙曰。諸方老宿。批判先覺語言。拈提公案。
<lb ed="X" n="0483c09"/><lb ed="R113" n="0338b17"/>猶如捧土培泰山。掬水沃東海。然彼豈賴此以爲高
<lb ed="X" n="0483c10"/><lb ed="R113" n="0338b18"/>深耶。觀其志在益之。而不自知非其當也<note place="inline">廣錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0483c11"/><lb ed="R113" n="0339a01"/><cb:div type="note"><entry><form>公案</form><cb:def><p xml:id="pX64p0483c1103" cb:place="inline">公者。乃聖賢一期之轍。天下通途之理。案
<lb ed="X" n="0483c12"/><lb ed="R113" n="0339a02"/>者。卽公府之案牘也。凡有天下者。未甞無公府。有
<lb ed="X" n="0483c13"/><lb ed="R113" n="0339a03"/>公府。未甞無案牘。葢取爲法。而治天下之不正。今
<lb ed="X" n="0483c14"/><lb ed="R113" n="0339a04"/>佛祖機緣。目爲公案者。亦猶是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0483c1401" n="0483c1401"/><anchor xml:id="beg0483c1401" n="0483c1401"/>已<anchor xml:id="end0483c1401"/>○愚按。批判
<lb ed="X" n="0483c15"/><lb ed="R113" n="0339a05"/>拈頌。發明古人機用。勘驗學者邪正。葢有不可少
<lb ed="X" n="0483c16"/><lb ed="R113" n="0339a06"/>者。若夫脚跟未穩。道眼未明。住於此作活計。則流
<lb ed="X" n="0483c17"/><lb ed="R113" n="0339a07"/>滯情識。礙道匪淺。故寶峰此語。乃宗匠爲人解粘
<lb ed="X" n="0483c18"/><lb ed="R113" n="0339a08"/>去縛。卽妙喜欲入閩碎碧巖集板之意也。若緣此
<lb ed="X" n="0483c19"/><lb ed="R113" n="0339a09"/>而屛棄公案。抑止拈頌。則正眼不開。差別不明。穿
<lb ed="X" n="0483c20"/><lb ed="R113" n="0339a10"/>鑿謬亂。觸事面墻。何以爲人天師範耶。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c21"/><lb ed="R113" n="0339a11"/><p xml:id="pX64p0483c2101">英邵武每見學者。恣肆不懼因果。嘆息久之曰。勞生
<lb ed="X" n="0483c22"/><lb ed="R113" n="0339a12"/>如旅泊。住則隨緣。去則亡矣。彼所得能幾何。爾輩不
<lb ed="X" n="0483c23"/><lb ed="R113" n="0339a13"/>識廉耻。干犯名分。汙瀆示敎。乃至如是。大丈夫志在
<lb ed="X" n="0483c24"/><lb ed="R113" n="0339a14"/><g ref="#CB15210">恢</g>弘祖道。誘掖後來。不應私擅己慾。無所避忌。謀一
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0484a" n="0484a"/>
<lb ed="X" n="0484a01"/><lb ed="R113" n="0339a15"/>身之禍。造萬劫之殃。三途地獄受苦者未是苦也。向
<lb ed="X" n="0484a02"/><lb ed="R113" n="0339a16"/>袈裟下失却人身。實爲苦也<note place="inline">壁記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0484a03"/><lb ed="R113" n="0339a17"/><cb:div type="note"><entry><form>旅泊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a0303" cb:place="inline">旅如客店暫住。豈能久居。泊如舟夜止歇。
<lb ed="X" n="0484a04"/><lb ed="R113" n="0339a18"/>天曉復行。言其不常住也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a05"/><lb ed="R113" n="0339b01"/><entry><form>大丈夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a0504" cb:place="inline">富貴不能淫。貧賤不能移。威武不能屈。
<lb ed="X" n="0484a06"/><lb ed="R113" n="0339b02"/>此之謂大丈夫。語出孟子。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a07"/><lb ed="R113" n="0339b03"/><entry><form>恢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a0702" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a08"/><lb ed="R113" n="0339b04"/><entry><form>誘掖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a0803" cb:place="inline">前導曰誘。傍秋曰掖。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a09"/><lb ed="R113" n="0339b05"/><entry><form>忌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a0902" cb:place="inline">畏也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a0905" cb:place="inline">招也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0484a10"/><lb ed="R113" n="0339b06"/><p xml:id="pX64p0484a1001">英邵武謂晦堂曰。凡稱善知識。助佛祖揚化。使衲子
<lb ed="X" n="0484a11"/><lb ed="R113" n="0339b07"/>迴心向道移風易俗。固非淺薄者之所能爲。末法比
<lb ed="X" n="0484a12"/><lb ed="R113" n="0339b08"/>丘。不修道德。少有節義。往往苞苴骯<g ref="#CB16085">𩪝</g>。搖尾乞憐。追
<lb ed="X" n="0484a13"/><lb ed="R113" n="0339b09"/>求聲利於權勢之門。一旦業盈福謝。天人厭之。玷汙
<lb ed="X" n="0484a14"/><lb ed="R113" n="0339b10"/>正宗。爲師友累。得不太息。晦堂頷之。</p>
<lb ed="X" n="0484a15"/><lb ed="R113" n="0339b11"/><cb:div type="note"><entry><form>比丘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a1503" cb:place="inline">梵語比丘。此云乞士。謂上乞諸佛之智以
<lb ed="X" n="0484a16"/><lb ed="R113" n="0339b12"/>資慧命。下乞羣生之食以資色身。比丘具五德。謂
<lb ed="X" n="0484a17"/><lb ed="R113" n="0339b13"/>乞士。破惡。怖魔。淨命。殺賊也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a18"/><lb ed="R113" n="0339b14"/><entry><form>苞苴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a1803" cb:place="inline">包裹奇物。奉獻<anchor xml:id="nkr_note_add_0484a1801" n="0484a1801"/><anchor xml:id="beg0484a1801" n="0484a1801"/>諂<anchor xml:id="end0484a1801"/><g ref="#CB02439">佞</g>。以求托囑也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a19"/><lb ed="R113" n="0339b15"/><entry><form>骯<g ref="#CB16085">𩪝</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a1903" cb:place="inline">體盤旋貌。漢書云。曲眉骯<g ref="#CB16085">𩪝</g>。倚立門傍也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a20"/><lb ed="R113" n="0339b16"/><entry><form>搖尾乞憐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a2005" cb:place="inline">如犬見人搖尾以媚之。求憐憫而<anchor xml:id="nkr_note_add_0484a2001" n="0484a2001"/><anchor xml:id="beg0484a2001" n="0484a2001"/>已<anchor xml:id="end0484a2001"/>。
<lb ed="X" n="0484a21"/><lb ed="R113" n="0339b17"/>小人<anchor xml:id="nkr_note_add_0484a2101" n="0484a2101"/><anchor xml:id="beg0484a2101" n="0484a2101"/>諂<anchor xml:id="end0484a2101"/><g ref="#CB02439">佞</g>亦猶是。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484a22"/><lb ed="R113" n="0339b18"/><entry><form>頷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484a2202" cb:place="inline">點頭而納。口不言而心許也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0484a23"/><lb ed="R113" n="0340a01"/><p xml:id="pX64p0484a2301">英邵武謂潘延之曰。古之學者治心。今之學者治迹。
<lb ed="X" n="0484a24"/><lb ed="R113" n="0340a02"/>然心與迹。相去霄壤矣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0484b" n="0484b"/>
<lb ed="X" n="0484b01"/><lb ed="R113" n="0340a03"/><cb:div type="note"><entry><form>迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484b0102" cb:place="inline">有爲功用曰迹。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0484b02"/><lb ed="R113" n="0340a04"/><p xml:id="pX64p0484b0201">英邵武謂眞淨文和尙曰。物暴長者必夭折。功速成
<lb ed="X" n="0484b03"/><lb ed="R113" n="0340a05"/>者必易壞。不推久長之計。而造卒成之功。皆非遠大
<lb ed="X" n="0484b04"/><lb ed="R113" n="0340a06"/>之資。夫天地最靈。猶三載再閏。乃成其功。備其化。況
<lb ed="X" n="0484b05"/><lb ed="R113" n="0340a07"/>大道之妙。豈倉卒而能辨哉。要在積功累德。故曰欲
<lb ed="X" n="0484b06"/><lb ed="R113" n="0340a08"/>速則不達。細行則不失。美成在久。遂有終身之謀。聖
<lb ed="X" n="0484b07"/><lb ed="R113" n="0340a09"/>人云。信以守之。敏以行之。忠以成之。事雖大而必濟。
<lb ed="X" n="0484b08"/><lb ed="R113" n="0340a10"/>昔喆侍者。夜坐不睡。以圓木爲枕。小睡則枕轉。覺而
<lb ed="X" n="0484b09"/><lb ed="R113" n="0340a11"/>復起。安坐如故。率以爲常。或謂用心太過。喆曰。我於
<lb ed="X" n="0484b10"/><lb ed="R113" n="0340a12"/>般若緣分素薄。若不刻苦勵志。恐爲妄習所牽。況夢
<lb ed="X" n="0484b11"/><lb ed="R113" n="0340a13"/>幻不眞。安得爲久長計。予昔在湘西。目擊其操履如
<lb ed="X" n="0484b12"/><lb ed="R113" n="0340a14"/>此。故叢林服其名。敬其德。而稱之<note place="inline">靈源拾遺</note>。</p>
<lb ed="X" n="0484b13"/><lb ed="R113" n="0340a15"/><cb:div type="note"><entry><form>眞淨文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484b1304" cb:place="inline">隆興府寶峰眞淨克文禪師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0484b1301" n="0484b1301"/><anchor xml:id="beg0484b1301" n="0484b1301"/>陝<anchor xml:id="end0484b1301"/>府閔鄕
<lb ed="X" n="0484b14"/><lb ed="R113" n="0340a16"/>鄭氏子。嗣黃龍南禪師。南嶽下十一世。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484b15"/><lb ed="R113" n="0340a17"/><entry><form>載</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484b1502" cb:place="inline">爾雅云。夏曰歲。取歲行一次也。商曰祀。取四
<lb ed="X" n="0484b16"/><lb ed="R113" n="0340a18"/>時祭祀一終也。周曰年。取禾熟之意。唐虞曰載。取
<lb ed="X" n="0484b17"/><lb ed="R113" n="0340b01"/>物終更始之義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0484b1701" n="0484b1701"/><anchor xml:id="beg0484b1701" n="0484b1701"/>已<anchor xml:id="end0484b1701"/>上俱年也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484b18"/><lb ed="R113" n="0340b02"/><entry><form>再閏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484b1803" cb:place="inline">閏月定四時而成歲也。張純曰。三年一閏。
<lb ed="X" n="0484b19"/><lb ed="R113" n="0340b03"/>天氣小備。五年一閏。天氣大備。葢閏月之不足。日
<lb ed="X" n="0484b20"/><lb ed="R113" n="0340b04"/>之有餘也。古者一年三百六十六日。分爲十二月。
<lb ed="X" n="0484b21"/><lb ed="R113" n="0340b05"/>每月三十日。一年共三百六十日。餘剩六日。又六
<lb ed="X" n="0484b22"/><lb ed="R113" n="0340b06"/>個月小。除六日爲一歲。共餘十二日。三歲共三十
<lb ed="X" n="0484b23"/><lb ed="R113" n="0340b07"/>六日。閏一月還餘六日在後。至二年餘。二十四日。
<lb ed="X" n="0484b24"/><lb ed="R113" n="0340b08"/>連前六日。共三十日。又閏一月是爲三載。故易云
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0484c" n="0484c"/>
<lb ed="X" n="0484c01"/><lb ed="R113" n="0340b09"/>五歲再閏。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484c02"/><lb ed="R113" n="0340b10"/><entry><form>敏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c0202" cb:place="inline">勤也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484c03"/><lb ed="R113" n="0340b11"/><entry><form>喆侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c0304" cb:place="inline">潭州大潙眞如慕喆禪師。撫州臨川聞
<lb ed="X" n="0484c04"/><lb ed="R113" n="0340b12"/>氏子。嗣翠巖眞。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484c05"/><lb ed="R113" n="0340b13"/><entry><form>覺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c0502" cb:place="inline">音敎。睡腥曰覺。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>般若</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c0510" cb:place="inline">此云智慧也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484c06"/><lb ed="R113" n="0340b14"/><entry><form>湘西</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c0603" cb:place="inline">卽湖廣長沙府相陰湘潭縣也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0484c07"/><lb ed="R113" n="0340b15"/><p xml:id="pX64p0484c0701">眞淨文和尙。久參黃龍。初有不出人前之言。後受洞
<lb ed="X" n="0484c08"/><lb ed="R113" n="0340b16"/>山請。道過西山。訪杳城順和尙。順戲之曰。諸葛昔年
<lb ed="X" n="0484c09"/><lb ed="R113" n="0340b17"/>稱隱者。茅廬堅請出山來。松華若也沾春力。根在深
<lb ed="X" n="0484c10"/><lb ed="R113" n="0340b18"/>岩也著開。眞淨謝而退<note place="inline">順語錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0484c11"/><lb ed="R113" n="0341a01"/><cb:div type="note"><entry><form>香城順</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c1104" cb:place="inline">西山香城景順禪師。蜀州人也。嗣黃龍
<lb ed="X" n="0484c12"/><lb ed="R113" n="0341a02"/>南禪師。乃坐脫於香城。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0484c13"/><lb ed="R113" n="0341a03"/><entry><form>諸葛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0484c1303" cb:place="inline">諸葛亮。字孔明。瑯琊人。躬耕於南陽之西
<lb ed="X" n="0484c14"/><lb ed="R113" n="0341a04"/>臥龍崗。與徐庶爲友。時劉玄德屯兵於新野。庶見
<lb ed="X" n="0484c15"/><lb ed="R113" n="0341a05"/>之吿曰。諸葛孔明臥龍也。將軍盍往見之。此人可
<lb ed="X" n="0484c16"/><lb ed="R113" n="0341a06"/>以就見。不可以屈。由是玄德遂詣亮所。凡三往而
<lb ed="X" n="0484c17"/><lb ed="R113" n="0341a07"/>從之。遂拜爲軍師。後爲蜀漢相。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0484c18"/><lb ed="R113" n="0341a08"/><p xml:id="pX64p0484c1801">眞淨擧廣道者。住五峰。輿議廣疎拙無應世才。逮廣
<lb ed="X" n="0484c19"/><lb ed="R113" n="0341a09"/>住持。精以治<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1901" n="0484c1901"/><anchor xml:id="beg0484c1901" n="0484c1901"/>己<anchor xml:id="end0484c1901"/>。寬以臨衆。未幾百廢具擧。衲子往來
<lb ed="X" n="0484c20"/><lb ed="R113" n="0341a10"/>競爭喧傳。眞淨聞之曰。學者何易毀譽邪。予每見叢
<lb ed="X" n="0484c21"/><lb ed="R113" n="0341a11"/>林竊議曰。那個長老行道安衆。那個長老不侵用常
<lb ed="X" n="0484c22"/><lb ed="R113" n="0341a12"/>住。與衆同甘苦。夫稱善知識。爲一寺之主。行道安衆。
<lb ed="X" n="0484c23"/><lb ed="R113" n="0341a13"/>不侵常住。與衆甘苦。固當爲之。又何足道。如士大夫
<lb ed="X" n="0484c24"/><lb ed="R113" n="0341a14"/>做官。爲國安民。乃曰我不受贓。不擾民。且不受贓不
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0485a" n="0485a"/>
<lb ed="X" n="0485a01"/><lb ed="R113" n="0341a15"/>擾民。豈分外事耶<note place="inline">山堂小參</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485a02"/><lb ed="R113" n="0341a16"/><cb:div type="note"><entry><form>廣道者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a0204" cb:place="inline">瑞州九峰希廣禪師。西蜀梓州人。師慈
<lb ed="X" n="0485a03"/><lb ed="R113" n="0341a17"/>仁惠物。不尋細檢。故叢林號爲廣無心。嗣眞淨克
<lb ed="X" n="0485a04"/><lb ed="R113" n="0341a18"/>文禪師。南嶽下十二世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485a05"/><lb ed="R113" n="0341b01"/><entry><form>輿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a0502" cb:place="inline">衆也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485a06"/><lb ed="R113" n="0341b02"/><entry><form>分外事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a0604" cb:place="inline">官受爵於國。牧民正國豈爲奇特。夫爲
<lb ed="X" n="0485a07"/><lb ed="R113" n="0341b03"/>善知識者。主叢林。興敎化。安衆克<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a0701" n="0485a0701"/><anchor xml:id="beg0485a0701" n="0485a0701"/>己<anchor xml:id="end0485a0701"/>。不干常住。正
<lb ed="X" n="0485a08"/><lb ed="R113" n="0341b04"/>宜如此。豈分外事耶。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a09"/><lb ed="R113" n="0341b05"/><p xml:id="pX64p0485a0901">眞淨住歸宗。每歲化主納疏。布帛雲委。眞淨視之顰
<lb ed="X" n="0485a10"/><lb ed="R113" n="0341b06"/>蹙。<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1001" n="0485a1001"/><anchor xml:id="beg0485a1001" n="0485a1001"/>已<anchor xml:id="end0485a1001"/>而嘆曰。信心膏血。予慙無德。何以克當<note place="inline">李商老日涉記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485a11"/><lb ed="R113" n="0341b07"/><cb:div type="note"><entry><form>雲委</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a1103" cb:place="inline">積聚如雲也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a12"/><lb ed="R113" n="0341b08"/><p xml:id="pX64p0485a1201">眞淨曰。末法比丘。鮮有節義。每見其高談濶論。自謂
<lb ed="X" n="0485a13"/><lb ed="R113" n="0341b09"/>人莫能及。逮乎一飯之惠。則始異而終輔之。先毀而
<lb ed="X" n="0485a14"/><lb ed="R113" n="0341b10"/>後譽之。求其是曰是非曰非。中正而不隱者少矣<note place="inline">壁記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485a15"/><lb ed="R113" n="0341b11"/><p xml:id="pX64p0485a1501">眞淨曰。比丘之法。受用不宜豐滿。豐滿則溢。稱意之
<lb ed="X" n="0485a16"/><lb ed="R113" n="0341b12"/>事不可多謀。多謀終敗。將有成之。必有壞之。予見黃
<lb ed="X" n="0485a17"/><lb ed="R113" n="0341b13"/>龍先師。應世四十年。語默動靜。未甞以顏色禮貌文
<lb ed="X" n="0485a18"/><lb ed="R113" n="0341b14"/>才。牢籠當世衲子。唯確有見地。履實踐眞者。委曲成
<lb ed="X" n="0485a19"/><lb ed="R113" n="0341b15"/>褫之。其愼重眞得古人體裁。諸方罕有倫比。故今日
<lb ed="X" n="0485a20"/><lb ed="R113" n="0341b16"/>臨衆。無不取法<note place="inline">日涉記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485a21"/><lb ed="R113" n="0341b17"/><cb:div type="note"><entry><form>委曲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a2103" cb:place="inline">俯而就之。方便以成其德故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485a22"/><lb ed="R113" n="0341b18"/><entry><form>褫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a2202" cb:place="inline">音池。成就也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>體裁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485a2209" cb:place="inline">格式也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a23"/><lb ed="R113" n="0342a01"/><p xml:id="pX64p0485a2301">眞淨住建康保寧。舒王齋<g ref="#CB01321">䞋</g>素縑。因問侍僧。此何物。
<lb ed="X" n="0485a24"/><lb ed="R113" n="0342a02"/>對曰。紡絲羅。眞淨曰。何用。侍僧曰。堪做袈裟。眞淨指
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0485b" n="0485b"/>
<lb ed="X" n="0485b01"/><lb ed="R113" n="0342a03"/>所衣布伽黎曰。我尋常披此。見者亦不甚嫌惡。卽令
<lb ed="X" n="0485b02"/><lb ed="R113" n="0342a04"/>送庫司。估賣供衆。其不事服飾如此<note place="inline">日涉記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485b03"/><lb ed="R113" n="0342a05"/><cb:div type="note"><entry><form>舒王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b0303" cb:place="inline">宋徽宗。進荆公爲舒王也。荆公熈寧間拜
<lb ed="X" n="0485b04"/><lb ed="R113" n="0342a06"/>爲相。作務新法病民。其子王雱爲崇正殿大學士。
<lb ed="X" n="0485b05"/><lb ed="R113" n="0342a07"/>因父佐務新法必行。雱卒。父罷相。晏閑間如夢寐。
<lb ed="X" n="0485b06"/><lb ed="R113" n="0342a08"/>見一鬼使。領雱荷鐵枷泣於公前曰。因父務新法
<lb ed="X" n="0485b07"/><lb ed="R113" n="0342a09"/>所致。公問使乞解。使曰。建寺飯僧可免。公遂於金
<lb ed="X" n="0485b08"/><lb ed="R113" n="0342a10"/>陵田地。捨宅爲寺。賜額保寧。請眞淨主之。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485b09"/><lb ed="R113" n="0342a11"/><entry><form>縑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b0902" cb:place="inline">音兼。絹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485b10"/><lb ed="R113" n="0342a12"/><entry><form>袈裟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b1003" cb:place="inline">具云迦羅沙曳。此云不正色。亦名離塵服。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485b11"/><lb ed="R113" n="0342a13"/><entry><form>伽黎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b1103" cb:place="inline">名雜碎衣。以條數多故。大衣分三品。九條
<lb ed="X" n="0485b12"/><lb ed="R113" n="0342a14"/>十一條十三條名下品。十五條十七條十九條名
<lb ed="X" n="0485b13"/><lb ed="R113" n="0342a15"/>中品。二十一條二十三條二十五條名上品。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485b14"/><lb ed="R113" n="0342a16"/><entry><form>估</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b1402" cb:place="inline">賣也價也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b1407" cb:place="inline">好也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0485b15"/><lb ed="R113" n="0342a17"/><p xml:id="pX64p0485b1501">眞淨謂舒王曰。日用是處力行之。非則固止之。不應
<lb ed="X" n="0485b16"/><lb ed="R113" n="0342a18"/>以難易移其志。苟以今日之難。掉頭弗顧。安知他日
<lb ed="X" n="0485b17"/><lb ed="R113" n="0342b01"/>不難於今日乎<note place="inline">日涉記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485b18"/><lb ed="R113" n="0342b02"/><p xml:id="pX64p0485b1801">眞淨聞一方有道之士化去。惻然嘆息。至於泣涕。時
<lb ed="X" n="0485b19"/><lb ed="R113" n="0342b03"/>湛堂爲侍者。乃曰。物生天地間。一兆形質。枯死殘蠧。
<lb ed="X" n="0485b20"/><lb ed="R113" n="0342b04"/>似不可逃。何苦自傷。眞淨曰。法門之興。賴有德者振
<lb ed="X" n="0485b21"/><lb ed="R113" n="0342b05"/>之。今皆亡矣。叢林衰替。用此可卜<note place="inline">日涉記</note>。</p>
<lb ed="X" n="0485b22"/><lb ed="R113" n="0342b06"/><cb:div type="note"><entry><form>湛堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b2203" cb:place="inline">隆興府泐潭湛堂文準禪師。興元府梁氏
<lb ed="X" n="0485b23"/><lb ed="R113" n="0342b07"/>子。嗣眞淨文禪師。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="X" n="0485b24"/><lb ed="R113" n="0342b08"/><entry><form>兆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485b2402" cb:place="inline">形顯之義。</p></cb:def></entry>
<pb ed="X" xml:id="X64.1263.0485c" n="0485c"/>
<lb ed="X" n="0485c01"/><lb ed="R113" n="0342b09"/><entry><form>枯死</form><cb:def><p xml:id="pX64p0485c0103" cb:place="inline">枯老死滅。殘缺蠧損也。</p></cb:def></entry></cb:div>
<lb ed="X" n="0485c02"/><lb ed="R113" n="0342b10"/>
<lb ed="X" n="0485c03"/><lb ed="R113" n="0342b11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禪林寶訓合註卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0485c04"/><lb ed="R113" n="0342b12"/>
<lb ed="X" n="0485c05"/><lb ed="R113" n="0342b13"/><cb:div type="w"><head>音切</head>
<lb ed="X" n="0485c06"/><lb ed="R113" n="0342b14"/><p xml:id="pX64p0485c0601">蠧丁護切　節子結切　葺七入切
<lb ed="X" n="0485c07"/><lb ed="R113" n="0342b15"/>　裨補移切　澆公堯切　鴆除禁切
<lb ed="X" n="0485c08"/><lb ed="R113" n="0342b16"/>　綈徒兮切　躄婢亦切　訾子爾切
<lb ed="X" n="0485c09"/><lb ed="R113" n="0342b17"/>　邸都禮切　翮諧革切　倨九魚切
<lb ed="X" n="0485c10"/><lb ed="R113" n="0342b18"/>　雘於縛切　猥於隗切　礪力制切
<lb ed="X" n="0485c11"/><lb ed="R113" n="0343a01"/>　慊口恬切　諮子辭切　糅粈音
<lb ed="X" n="0485c12"/><lb ed="R113" n="0343a02"/>　溽如屬切　蹙子六切　頞遏音
<lb ed="X" n="0485c13"/><lb ed="R113" n="0343a03"/>　夯呼講切　窪烏華切　伎巨寄切
<lb ed="X" n="0485c14"/><lb ed="R113" n="0343a04"/>　喆除列切　縑古廉切　骯口朗切
<lb ed="X" n="0485c15"/><lb ed="R113" n="0343a05"/>　髒子朗切</p></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0468a1201" to="#end0468a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468a1701" to="#end0468a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468b1801" to="#end0468b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0468c1601" to="#end0468c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0469b0101" to="#end0469b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0469c1801" to="#end0469c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0470a1401" to="#end0470a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0470a2201" to="#end0470a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0470a2301" to="#end0470a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">妺</lem><rdg wit="#wit.orig">妹</rdg></app>
<app from="#beg0470b0301" to="#end0470b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0470b1001" to="#end0470b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0470b1501" to="#end0470b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0470c0501" to="#end0470c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0470c2401" to="#end0470c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僣</rdg></app>
<app from="#beg0470c2402" to="#end0470c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0471a0301" to="#end0471a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471b1101" to="#end0471b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471b1501" to="#end0471b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471b2401" to="#end0471b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">諡</lem><rdg wit="#wit.orig">謚</rdg></app>
<app from="#beg0471c0401" to="#end0471c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0472a0801" to="#end0472a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0472b0801" to="#end0472b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0472c1501" to="#end0472c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473a1601" to="#end0473a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0473c2301" to="#end0473c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0474a0501" to="#end0474a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0474a0701" to="#end0474a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0474b0601" to="#end0474b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">舜<note type="cf1">X64n1262_p0440b06</note><note type="cf2">X64n1266_p0627b09</note></lem><rdg wit="#wit.orig">舞</rdg></app>
<app from="#beg0474b1701" to="#end0474b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0476a1201" to="#end0476a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0476a2201" to="#end0476a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0477a0201" to="#end0477a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0477b0201" to="#end0477b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0477b1501" to="#end0477b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">T48n2022_p1019a02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0477b1601" to="#end0477b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0477b2201" to="#end0477b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">范<note type="cf1">X64n1262_p0442a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">苑</rdg></app>
<app from="#beg0477c1501" to="#end0477c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0477c1502" to="#end0477c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0477c1503" to="#end0477c1503"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0478b0701" to="#end0478b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">T48n2022_p1019a27</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0478b1101" to="#end0478b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0478b1401" to="#end0478b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0478b1701" to="#end0478b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0478b2201" to="#end0478b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0478c0201" to="#end0478c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479a0401" to="#end0479a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479a0801" to="#end0479a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479b1401" to="#end0479b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">揚</lem><rdg wit="#wit.orig">掦</rdg></app>
<app from="#beg0480a1301" to="#end0480a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480a1401" to="#end0480a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480c1801" to="#end0480c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">J20nB096_p0460c15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0481c1001" to="#end0481c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0481c2001" to="#end0481c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0482a0801" to="#end0482a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0482a0901" to="#end0482a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0482a1301" to="#end0482a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0482b0301" to="#end0482b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0482c2401" to="#end0482c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483b0601" to="#end0483b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0483b0602" to="#end0483b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483b1201" to="#end0483b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">斂</lem><rdg wit="#wit.orig">歛</rdg></app>
<app from="#beg0483c1401" to="#end0483c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484a1801" to="#end0484a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂<note type="cf1">X32n0620_p0558b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0484a2001" to="#end0484a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484a2101" to="#end0484a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0484b1301" to="#end0484b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0484b1701" to="#end0484b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1901" to="#end0484c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0485a0701" to="#end0485a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0485a1001" to="#end0485a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0468001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0468001">此一章依別本載于茲</note>
<note n="0469001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0469001">書上別行本有敬字○書下有烏石程彥弼･燈場菴比丘惠信･崇因菴比丘永光永高･金堂塔比丘祖照･安慶府太平興國禪寺住持嗣祖比丘妙機校證之五行</note>
<note n="0469002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0469002">林別行本作門下同</note>
<note n="0475001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0475001">肖當作省</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0468a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468b1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0468c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0468c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0469b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0469b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0469c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0469c1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0470a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470a1401">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0470a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470a2201">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0470a2301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0470a23.10" target="#nkr_note_add_0470a2301">妺【CB】，妹【卍續】（CBETA 按：可參考《佩觿》卷下第38頁：「妹妺，上莫佩翻姉妹，下音末桀妻。」）</note>
<note n="0470b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470b0301">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0470b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470b1001">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0470b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470b1501">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0470c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470c0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0470c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470c2401">僭【CB】，僣【卍續】</note>
<note n="0470c2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0470c2402">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0471a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471b2401">諡【CB】，謚【卍續】</note>
<note n="0471c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0471c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0472a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0472a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0472b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0472b0801">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0472c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0472c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0473c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0473c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0474a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0474a0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0474a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0474a0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0474b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0474b0601">舜【CB】，舞【卍續】</note>
<note n="0474b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0474b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0476a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0476a1201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0476a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0476a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0477a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0477a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0477b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0477b0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0477b1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0477b15.01" target="#nkr_note_add_0477b1501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0477b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0477b1601">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0477b2201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0477b22.11" target="#nkr_note_add_0477b2201">范【CB】，苑【卍續】</note>
<note n="0477c1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0477c15.01" target="#nkr_note_add_0477c1501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0477c1502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0477c1502">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0477c1503" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0477c15.07" target="#nkr_note_add_0477c1503">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0478b0701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0478b07.05" target="#nkr_note_add_0478b0701">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0478b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0478b1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0478b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0478b1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0478b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0478b1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0478b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0478b2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0478c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0478c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0479a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0479a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0479b1401">揚【CB】，掦【卍續】</note>
<note n="0480a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0480a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0480a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480c1801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0480c18.17" target="#nkr_note_add_0480c1801">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0481c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0481c1001">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0481c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0481c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0482a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0482a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0482a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0482a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0482a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0482a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0482b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0482b0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0482c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0482c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0483b0601">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0483b0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0483b0602">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0483b1201">斂【CB】，歛【卍續】</note>
<note n="0483c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0483c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484a1801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0484a18.09" target="#nkr_note_add_0484a1801">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0484a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0484a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484a2101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X64.0484a21.03" target="#nkr_note_add_0484a2101">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0484b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0484b1301">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0484b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0484b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0485a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0485a0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0485a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>